hoe de digitale mode van the fabricant de industrie radicaal gaat veranderen

Het eerste digitale modehuis is gevestigd in Amsterdam en gelooft heilig in een toekomstbeeld waar tastbare kleding verleden tijd is.

door Jan Hürxkens
|
25 juli 2019, 10:23am

Toen Amber Slooten voor haar afstuderen aan het AMFI met het idee kwam een digitale collectie te presenteren, werd daar aanvankelijk niet bepaald happig op gereageerd. Toch liet ze zich niet ontmoedigen, want iets toevoegen aan die gigantische berg kleding die al bestond, zag ze niet zitten. Op zoek naar duurzamere alternatieven verdiepte ze zich in digitale mode. Ze wilde bewijzen dat je mensen nog steeds kunt inspireren en emotie kunt laten voelen met een collectie die fysiek niet bestaat. Zónder dat daar een ecologische voetafdruk bij komt kijken. Tijdens de afstudeershow presenteerde ze een digitale collectie die als hologram op een model werd geprojecteerd. Door een speciaal gespannen folie leek het alsof iemand de kleding echt aan had.Animator Kerry Murphy bezocht de show en raakte gefascineerd door Ambers werk. Ze spraken af en besloten het eerste digitale modehuis te op te richten: The Fabricant.

Inmiddels is digitale mode is een steeds bekender begrip aan het worden. Waar AMFI in 2014 Amber nog ontmoedigde digitale mode te verkennen, studeerde er dit jaar twee studenten af met een digitale collectie. De digitale collectie van modelabel Carlings was in een oogwenk uitverkocht, digitale modellen als Lil Miquela en Shudu vergaren honderdduizenden volgers op social media en iedereen gaat aan de haal met de AR-facefilters van Instagram en Snapchat. Onze wereld is zich aan het vermengen met de digitale wereld. Maar een wereld zonder mode zoals we het nu kennen blijft moeilijk voor te stellen. Toch is dat wat The Fabricant beweert te willen bereiken. Een wereldvoorstelling die ons wat dystopisch in de oren klinkt. Welke rol gaat digitale mode in ons leven spelen? En hoe zou dat eruit gaan zien? Ik sprak met Amber Slooten, co-founder en creative director van The Fabricant in hun studio in Amsterdam.

i-D: Als eerste digitale modehuis ter wereld is The Fabricant pionier op het gebied van digitale mode. Jullie missie liegt er dan ook niet om: een toekomstige mode-industrie die volledig digitaal is. Best een radicaal idee.
Amber Slooten: De excess en overdaad die de industrie karakteriseerde, is iets van de vorige eeuw. Die tijd was mooi en inspirerend, maar als het nu anders kan, waarom doen we dat dan niet? We stelden onszelf de vraag: hoe kunnen we ervoor zorgen dat we ons nog steeds kunnen blijven uitdrukken met mode, maar niet meer dezelfde vervuilende voetafdruk hebben als vroeger? Want dat gaat gewoon niet meer. Er wordt tegenwoordig veel meer nagedacht over duurzaamheid. Voor een show een miljoen bloemen aan de muur hangen, zoals Raf Simons voor Dior deed in 2012, past niet meer bij hoe we nu nadenken. We moeten gaan kijken welke plek mode heeft in deze eeuw. Duurzaamheid is de vraag en digitale mode is daarop het antwoord.

The Fabricant
Outfit uit de collectie DEEP.

Hoe ziet dat er in de praktijk uit?
Een goed voorbeeld is de kleding die influencers opgestuurd krijgen. Een merk stuurt een kledingstuk op en vervolgens wordt het één keer gedragen om op de foto te zetten en weer teruggestuurd. Dat zorgt voor CO2-uitstoot. Vaak wordt er met het teruggestuurde kledingstuk vervolgens niets meer gedaan en wordt het vernietigd. Het bestaan van het kledingstuk is dus alleen maar digitaal. Dus wat is dan nog het verschil tussen het kledingstuk fysiek aan hebben, of het via 3D-rendering aangepast krijgen. Als het beeld hyperrealistisch is, bestaat er geen verschil. Met 3D-ontwerpen en rendering vindt er geen vervuiling plaats.

Een ander goed voorbeeld is het digitaal maken van sample-collecties. Sommige modebedrijven sturen meer dan tweehonderd sample collecties over de wereld uit naar winkels en inkopers. Alle collecties tijdens de modeweken zijn samples. Kleding die allemaal nauwelijks of zelfs nooit gedragen wordt. Door te investeren in 3D-technieken kan de mode industrie het ontwerpproces én versnellen én verduurzamen. Met The Fabricant geven we hier advies in en gaan we samenwerkingen aan. We zijn met verschillende modebedrijven bezig hun sample-collecties digitaal te maken. Een koploper hierin is Tommy Hilfiger met hun satellite startup Stitch. Met Stitch heeft Tommy Hilfiger het aantal samples van mannenshirts met tachtig procent weten te verminderen, door ze digitaal te maken. Aanpassingen zijn veel sneller gemaakt op een computer en er worden geen materialen verspild. Daar kunnen merken nu al in investeren. Merken als Adidas en Burberry zijn bijvoorbeeld al bezig met een digitale transformatie. De stap is heel groot maar het bespaart zo veel.

The Fabricant
Outfit uit FFROP #06. Gestyled door Alexa Sirbu.

Het klinkt alsof een overstap naar digitale mode een hoop op kan leveren voor een modehuis. Hoe wordt er vanuit de modewereld op The Fabricant gereageerd?
De reacties zijn heel verdeeld. Een hoop mensen reageren heel enthousiast. Maar er zijn ook veel mensen die bang zijn. Het schrikt de gevestigde orde af en er bestaat veel onbegrip en scepticisme. Tijdens een presentatie zat ik naast een 54-jarige vrouw die zei: ‘Ik begrijp het niet en ik wil het ook niet begrijpen.’ Maar gelukkig heeft niet iedereen die mindset. Voor ons is het een doel om iedereen mee te krijgen in onze gedachte. En als iemand het na het horen van ons verhaal niet begrijpt, leggen we het met alle liefde nog een keer uit om iedereen aan boord te krijgen. Die bulk met kleding moet gewoon stoppen.

Dat digitale mode een succesvol businessmodel kan zijn hebben jullie twee maanden terug bewezen, toen jullie eerste digitale ontwerp geveild en verkocht werd voor 9500 dollar. Een waanzinnige doorbraak, maar dat bedrag liegt er niet om. Is dat wat ik in de toekomst over moet hebben voor een digitaal kledingstuk?
Voor ons was die veiling vooral een proof of concept. De opbrengst hiervan ging naar een goed doel en het is verkocht over de blockchain. De persoon die het stuk gekocht heeft, heeft daardoor exclusief eigenaarschap. Het bestand is zo versleuteld dat alleen de koper er gebruik van kan maken. De koper heeft het gekocht voor zijn vrouw. Zij heeft vervolgens foto’s van zichzelf naar ons opgestuurd en wij hebben middels 3D-rendering haar het stuk aangegeven. Helemaal op maat, net als een couture stuk dat je voor iemand zou maken. We hebben haar nooit in het echt gezien, maar haar wel gekleed. De volgende stap voor ons is nu om digitale mode voor iedereen beschikbaar te maken. Daar zijn we dan ook heel hard mee bezig. Omdat alles digitaal is kan het júist voor iedereen toegankelijk zijn, omdat je niet gelimiteerd wordt door afstand. Alles is te downloaden. In de toekomst willen we dingen maken die iedereen aankan. Mensen van iedere maat, ieder gender, iedere identiteit. Pasvorm is niet meer het meest belangrijk omdat je werkt met een andere ontwerptechniek. Nu is het misschien nog couture en exclusief, maar wanneer de technologie daar klaar voor is kan iedereen onze ontwerpen aan. Een ready-to-wear stuk zal betaalbaar zijn voor iedereen.

The Fabricant Johanna Jaskowska
Johanna Jaskowska draagt IRIDESCENCE van The Fabricant in samenwerking met Dapper Labs.

Er komt dus een hoop kennis van 3D-technologie bij kijken om zo’n digitaal kledingstuk aan te kunnen doen. Zelf heb ik er geen kaas van gegeten. Hoe kan digitale mode dan toch voor iedereen toegankelijk worden?
Kijk om dat te begrijpen bijvoorbeeld eens naar AR-filters, de filters die je met je selfie-camera op je gezicht kunt projecteren op Instagram en Snapchat. Digitale ontwerpen, die je meteen aan kunt doen door middel van face tracking. Wanneer de technologie voor body tracking zich verder heeft ontwikkeld, zou je een digitaal kledingstuk op dezelfde manier aan kunnen trekken. En daar kun je vervolgens mee op de foto of je kunt het zelfs dragen in een filmpje. Dat is natuurlijk het ideaalbeeld – we zijn nu bezig met de eerste stappen te zetten om daar te komen. Omdat de technologie er nog niet is, moeten wij zelf die stappen maken.

Alles om ons heen is aan het digitaliseren, en dat lijkt nu dus ook met mode te gaan gebeuren. Hoe denk je dat met die ontwikkeling de wereld eruit gaat zien?
Ik verwacht dat iedereen zich digitaal uit zal kunnen drukken, maar dat je dat ook daadwerkelijk in de echte wereld kunt zien. Met een lens of een bril, zodat je wel de wereld om je heen ervaart, in plaats dat je constant in een scherm zit. Alles wijst erop dat het daarheen gaat, alleen de technologie is er nog niet. Ik hoop dat we over tien jaar de virtuele wereld volledig geïntegreerd hebben in de echte wereld, een mixed reality. Het vetste zou dan zijn dat wanneer je bijvoorbeeld naar een feestje gaat, gewoon een nieuwe outfit kunt downloaden. Met één druk op de knop een nieuwe look, door de lens van je mixed-reality bril. We hebben dan één comfortabel pak aan wat onze temperatuur reguleert en wat super lekker zit, met daarop die holografische laag van expressie geprojecteerd. Wat aan de andere kant ook een groot ding wordt is digital avatars, zoals mensen die hebben op gaming platformen als Sansar en Fortnite. Virtuele werelden waar je rond kunt lopen met een door jou gecreëerde digitale identiteit. Je digitale tweeling. In die virtuele werelden is al bewezen dat hoe die avatar eruit ziet, heel belangrijk is voor mensen. Digitale kleding wordt hier voor veel geld verkocht, mensen willen net als in de echte wereld hun identiteit kunnen uitdrukken met mode.

The Fabricant
Outfit uit FFROP #5. In samenwerking met Rita Louro.

Toch lijkt het dan toch aan één belangrijk aspect van mijn beleving van mode te ontbreken: het aanraken ervan. Het is voor mij een vreemd idee dat ik het kledingstuk dat ik koop, niet zou kunnen voelen.
Ook daar wordt natuurlijk aan gewerkt. Er zijn nu bijvoorbeeld al pakken als de Teslasuit die je haptic feedback in een virtual reality geven, bepaalde trillingen wanneer je iets aanraakt. Binnenkort kunnen we op die manier dingen aanraken en voelen in de digitale wereld. Uiteindelijk zijn alle prikkels die je met je zintuigen ervaart signalen in je hersenen die na te bootsen zijn. Als je alles kunt voelen, ruiken en zien in die virtuele wereld, wat is het verschil dan nog met de echte wereld?

Ik denk dat dat voor veel mensen toch een beetje dystopisch klinkt.
Ik denk dat het juist heel mooi kan zijn. Ik geloof in het positieve van de mens en dat technologie ons vooruit kan helpen. Tegenwoordig is iedereen verslaafd aan een smartphone, maar je moet begrijpen: we zitten nog echt in een overgangsfase naar een digitale wereld. Mensen maken zich onterecht zorgen. Ik denk dat wanneer je op een verantwoorde manier een digitale wereld creëert, dat zo’n wereld juist iets moois kan bieden. En je zelfs rust kan brengen. Dat zien we nu bijvoorbeeld al met Dazed Beauty’s Digital Spa, een spa waar je online heen kan om lessen te volgen in bijvoorbeeld mindfulness en yoga. Nu zijn we heel vervreemd omdat we allemaal zo in onze smartphone zitten, maar stel je staat in de toekomst bij een busstop waar je dankzij je digitale lens een spelletje kunt zien, wat iedereen daar aan het spelen is. De wereld wordt daardoor juist een stuk socialer. Het gaat mensen juist dichter bij elkaar brengen.