Now and Then

8 fantastische coming-of-age-films die zijn geregisseerd door vrouwen

Als je hebt genoten van Lady Bird, zul je deze ook geweldig vinden.

|
jan. 31 2018, 1:48pm

Now and Then

De film Lady Bird, geschreven en geregisseerd door Greta Gerwig, gaat over de volwassenwording van een 17-jarig meisje uit Sacramento aan het begin van de 21e eeuw. Ze maakt ruzie met haar moeder over haar rommelige slaapkamer, luistert naar Hand in My Pocket van Alanis Morissette in de auto van haar vader en wordt verliefd op een pretentieuze bassist. Er gebeurt niks extreems. Je ziet haar gewoon, navigerend door het ongemakkelijke deel van volwassenwording — een periode die je zult herkennen als je ooit ‘s avonds laat stomdronken thuis bent gekomen, terwijl je het krampachtig probeerde te verbergen voor je ouders.

Lady Bird
kreeg de beste ratings ooit op Rotten Tomatoes, en toch werden de film en de regisseur volledig over het hoofd gezien bij zowel de Golden Globes als de BAFTA's. Ik heb geen idee waarom. Te lang werden vrouwelijke regisseurs overschaduwd door hun mannelijke tegenhangers in de race voor Beste Regisseur — een frustratie die tot uiting kwam tijdens de Golden Globes, toen Natalie Portman “alle mannelijke genomineerden” introduceerde. Als je een aantal van de briljantste mensen van over de hele wereld hebt, die de glazen plafonds doorbreken met de verhalen die ze vertellen — hoe kun je de uitsluiting van vrouwelijke regisseurs dan zien als iets anders dan seksisme? Fuck het patriarchaat, dit zijn acht coming-of-age-films die door vrouwen werden geregisseerd. Als je hebt genoten van Lady Bird, zul je deze ook geweldig vinden.

Mustang
Sommigen noemen het de Turkse versie van Virgin Suicides. Mustang katapulteert je naar de dagelijkse beslommeringen van meisjes op het Turkse platteland. Vijf zussen worden routinematig gestraft omdat ze meisjes zijn: omdat ze spelen in de zee met jongens of omdat ze kleding dragen die niet elke centimeter van hun huid bedekt. Het ergste is dat ze een voor een worden uitgehuwelijkt aan jongens die ze nog nooit hebben ontmoet, en worden onderworpen aan 'maagdelijkheidsonderzoeken'. Het is een eyeopener. Een emotioneel verhaal van de Turks-Franse filmmaker Deniz Gamze Ergüven.

Now and Then
De meiden in Now and Then van Lesli Linka Glatter — waarin wordt gekeken naar de bijzonderheden van opgroeien als meisje in een klein dorp in Amerika in de jaren zeventig – stelen jongenskleren bij het meer, houden middernachtelijke séances op de begraafplaats en raken natuurlijk bevriend met een oude man die Crazy Pete heet. In feite draait de film de genderrollen om van Stand By Me. In plaats van River Phoenix en zijn sullige vrienden krijg je een jonge Christina Ricci, Thora Birch en Gaby Hoffmann. Er gaat niets boven die combinatie.

Tomboy
Laure is een tienjarig meisje dat net verhuisd is naar een nieuwe buurt. Ze is een tomboy, en wanneer ze een meisje ontmoet die ervan uitgaat dat ze een jongen is, introduceert ze zichzelf als Mikäel. Als Mikäel vormt hij een nieuwe identiteit voor zichzelf, en maakt onderdeel uit van een groep lokale jongens. Dan wordt hij verliefd op een meisje, maar omdat zijn zus zijn geheim weet, weet je dat het niet goed afloopt. Tomboy van Celine Sciamma is een genuanceerde, zeldzame verkenning van gender en jeugdige onschuld.

The Virgin Suicides
Het verhaal speelt zich af in een Amerikaanse voorstad in de jaren zeventig, en zit vol met dromerige beelden en lensflares, en wordt ondersteund door een mysterieuze soundtrack van Air. Sofia Coppola's coming of age-klassieker schetst een beeld van de zusjes Lisbon, die door hun militante moeder worden opgesloten, gedwongen om grauwe kleding te dragen en een leven van onthouding te leiden. Er is slechts één probleem: het zijn tienermeisjes. Dacht ze nou echt dat ze zouden luisteren? Sofia's verhaal van tienerrepressie, liefde en tragedie is zowel zeer verontrustend als pijnlijk mooi.

Wadjda
Haifaa al-Mansour, de eerste vrouw uit Saoedi-Arabië achter de camera, is verantwoordelijk voor dit hartverwarmende drama over een meisje dat ervan droomt een glimmende groene fiets te bezitten. Ze wil het liever dan wat dan ook. Het probleem is dat de ultraconservatieve samenleving om haar heen — zelfs haar eigen moeder — het afkeurt, omdat het in strijd is met de islamitische principes. Schokkend genoeg was het pas in 2013 dat Saoedi-Arabië het verbod op fietsende vrouwen (in bepaalde gebieden) ophief. Ook schokkend: Haifaa moest deze film voornamelijk vanuit de achterkant van een busje regisseren, met behulp van een walkietalkie, om geen argwaan te wekken.

Fish Tank
Andrea Arnold's veelgeprezen drama — beoordeeld als nummer 65 op de lijst van beste films uit de 21e eeuw door de BBC – gaat over Mia, een meisje dat opgroeit in Essex. Ze is een eenling die danst in een lege flat. Ze is onverschrokken en brutaal, bekritiseert de dansroutines van andere meisjes en geeft er een zelfs een kopstoot. De gebeurtenissen bereiken een dieptepunt wanneer het nieuwe vriendje van haar moeder bij hen intrekt en misbruik maakt van Mia. Het enige positieve dat ze heeft? Haar dans. En misschien een paard. Aan het einde van de film ben je haar grootste fan. Niet in het minst omdat het debuut van actrice Katie Jarvis — gecast toen ze net 17 was — waanzinnig goed is.

Clueless
Je hoefde heus niet op te groeien in Beverly Hills en je van top-tot-teen te kleden in Alaïa om het meesterwerk van Amy Heckerling te waarderen. Ze sloeg de spijker op z’n kop met de tieners uit de jaren negentig: skaters in slecht passende jeans, stoners met dreads en meisjes met eindeloze voorraden enorme hoeden. Daarnaast laat ze perfect de dagelijkse onzin van het leven op de middelbare school zien, een tijd waarin “een maagd die niet kan autorijden” een belediging prima belediging was. Wie had gedacht dat een moderne navertelling van Emma van Jane Austen zo relevant kon blijven?

A Girl Walks Home Alone at Night
Toegegeven, het is geen standaard coming-of-age-verhaal. Ik bedoel, er zitten skateboardende vampiers in en het speelt zich af in de spookstad Bad City. Maar als je goed kijkt is het filmdebuut van Ana Lily Amirpour — geprezen als "de eerste Iraanse vampier-western" — precies dat: een eenvoudig verhaal van een meisje dat opgroeit in een klein stadje, dat 's nachts door de straten dwaalt en droomt van de wereld die daarachter ligt. En ja, ze is toevallig een vampier. Met andere woorden: je hebt nog nooit een coming-of-age-film gezien als deze.