dit is de florerende streetwearscene van mongolië

Begin vooral niet over de Dzjengis Khan – de jeugd van Mongolië bepaalt zijn eigen identiteit.

|
aug. 15 2018, 3:24pm

Fotografie: Tumurbaatar Otgontsetseg 

Als je aan Mongolië denkt, denk je misschien aan nomadische volkeren uitgedost in folklore die over uitgestrekte vlaktes naar de horizon toe galopperen. Maar dankzij globalisering en de wondere wereld van het internet zijn zulke oubollige, geromantiseerde beelden totaal niet meer representatief voor het land.

Mongolie heeft 3.1 miljoen inwoners en bijna tweederde van hen woont op dit moment in stedelijke gebieden, zoals de hoofdstad Ulaanbaatar. Hoewel armoede nog steeds een groot probleem is in de achterbuurten van de grote steden, is Mongolië een van ‘s werelds snelst ontwikkelende economieën.

De stad Ulaanbaatar verandert in rap tempo, en moderne glanzende gebouwen en winkelcentra steken er af tegen de oude betonnen appartementen uit de Sovjet-tijd. Ook de mensen veranderen: ze zijn gekleed in de nieuwste buitenlandse merken die nu makkelijk gekocht kunnen worden bij The State Department Store, een groot winkelcentrum dat eerst in bezit was van de overheid.

Photo by Tumurbaatar Otgontsetseg

Tumurbaatar Otgontsetseg is een van de meest veelbelovende opkomende streetstyle fotografen van Mongolië. Hij documenteerde de afgelopen jaren de opkomst van streetstyle en jeugdcultuur in het land. Volgens hem zijn Drake en Virgil Abloh de voornaamste inspiratiebronnen voor de Mongolische jeugd, net als hun leeftijdsgenoten in andere landen. We rijden langs restaurants en flatgebouwen aan de Dund Gol River, terwijl Tumurbaatar vertelt dat iedereen in het buitenland hem vraagt naar Dzjengis Khan als hij vertelt waar hij vandaan komt.

“Als je zegt dat je uit Mongolië komt vragen mensen meestal: rijd je paard? Woon je in een yurt?”, vertelt Nomin Gantulga, eigenaar van het merk Ayoqo. We zitten in een Koreaans uitziend cafe in een gigantisch winkelcomplex. “Ze kennen Dzjengis Khan wel, maar niet onze mode of moderne cultuur.” Gantulga is modeontwerper en studeerde en werkte in San Francisco voor ze terug ging naar Mongolië om voor de grootste kasjmierfabrikant van het land te werken. Tumurbaatar studeerde ook vier jaar in de Verenigde Staten voor hij terug ging naar Mongolië om zich te richten op het fotograferen van de lokale modescene. “De Mongolische jeugdcultuur is nog niet goed zichtbaar. Ik wil onze moderne cultuur aan een groter aantal mensen laten zien”, legt hij uit.

De cultuur waar Tumurbaatar over vertelt is uniek en opkomend. Het valt natuurlijk niet te generaliseren, maar je zou wel kunnen zeggen dat de Mongolische streetstyle beïnvloed is door zowel het Oosten als het Westen. Door zowel trends als Amerikaanse hiphop, als de Zuid-Koreaanse K-pop – en daarnaast ook door de eigen traditie en cultuur van Mongolië.

Misschien onderzoeken de interessantste merken van Mongolië precies die samensmelting: Grandmaster combineert westerse skate-silhouetten met Mongolische prints. Gami’s unisex streetwear lijkt - op omgekeerde wijze - inspiratie te halen uit K-pop. Michel en Amazonka herinterpreteert traditionele Mongolische folk-kledingstukken.

Photo by Tumurbaatar Otgontsetseg

“De afgelopen jaren heeft streetwear zich heel snel verspreid”, zegt Tumurbaatar. “Hiphop is gigantisch hier, net als Britse indierock. De Mongolische modescene wordt sterk beïnvloed door muziektrends.”

Het land heeft een lange weg afgelegd op het gebied van creativiteit en zelfexpressie. Dertig jaar geleden leek het land meer op Noord-Korea dan op de democratische staat van vandaag. Vanaf 1924 was Mongolië een communistische staat met hechte banden met de Sovjet Unie. Het bleef zeventig jaar communistisch, tot 1990, toen het communistische regime viel.

“Tijdens het communistische regime was er geen creativiteit, alleen maar uniformiteit. De kleding die we droegen werd gemaakt door staatsfabrieken”, zegt Tumurbaatar. De maatschappij werd strak in de gaten gehouden en mensen leefden in angst. Ze waren bang om gerapporteerd te worden aan de veiligheidsdiensten, of om geëxecuteerd te worden voor zoiets kleins als het tekenen op het portret van de politieke leider.

“Mode en zelfexpressie waren dus heel erg beperkt, en het idee van jezelf beperken leeft vandaag de dag op een bepaalde manier nog steeds”, zegt Oyunbold Naranbaatar, een van de drie ontwerpers van het streetwear merk Gami. “Onze ouders groeiden op in een hele conservatieve tijd, en dat had natuurlijk invloed op ons. Een jaar geleden begonnen steeds meer mensen hun haar te verven, en zelfs dat was een grote schok voor sommige mensen”. “Door de recente politieke chaos en de snelle modernisering kan de generatiekloof extreem groot aanvoelen”, vult hij aan.

In relatief korte tijd heeft Mongolië al drie mode-tijdperken ervaren, legt Munkhjargal Choigaalaa, de CEO van het womenswear merk Michel and Amazonka, uit. “De eerste periode vond plaats voor de jaren negentig, voor de democratische revolutie, toen dingen nog en masse geproduceerd werden en mensen dezelfde kleding droegen. Daarna, sinds de communistische revolutie, bracht het kapitalisme de mainstream Amerikaanse invloeden, de highstreetmode en luxe merken. En nu, eindelijk, zijn de lokale ontwerpers aan de beurt. “De kinderen die in de jaren negentig opgroeiden creëren nu een nieuwe Mongolische mode-identiteit” zegt ze.

Een van deze kinderen is Ankhbayar Sept, ontwerper en oprichter van Grandmaster, dat bekend staat om het mixen van traditionele motieven en moderne streetwear. Voor hij Grandmaster oprichtte, begon hij eerst het streetwearmerk SMOK (uitgesproken als ‘smoke’) in 2013. “Het voelde toen als een gek idee om een Mongolisch streetwearmerk te beginnen. Toen ik mensen vertelde dat ik kleding maakte, wilden ze weten waarom ik Mongolische kleding wilde maken - we hadden immers buitenlandse merken in het land”, vertelt hij in zijn Grandmaster studio. “Mensen dachten niet dat er een markt voor was”.

“We wilden het gewoon proberen, dus we begonnen met een aantal shirts. Ik poste een selfie op Facebook met een T-shirt met de Boeddhistische god van de oorlog erop, en mensen wilden het kopen. We wisten niks over verkoop, zaken doen of de mode-industrie. We experimenteerden gewoon en ineens begonnen mensen ons te benaderen. We hebben toen duizenden shirts verkocht,” vertelt hij.

SMOK had geen infrastructuur om die visie verder te helpen, maar een paar jaar later richtte Ankhbayar Grandmaster op. Het merk heeft sindsdien al samengewerkt met grote merken als Converse. Het populairste ontwerp is nog steeds de Boeddhistische god van de oorlog. “Ik heb er een embleem van gemaakt,” zegt Sept. “Mongolische mensen zijn bijgelovig, en als je het aan hebt voelt het alsof je een talisman draagt.”

Ook andere moderne streetwearmerken, zoals Michel and Amazonka, zijn beïnvloed door traditie. “We willen dat onze ontwerpen een betekenis hebben. Op een van onze T-shirts zie je bijvoorbeeld de handen van god,” zegt CEO Munkhjargal Choigaalaa, wijzend naar een T-shirt met biddende handen. “Een hand staat voor het verleden, en de getatoeëerde hand voor de toekomst. Ze staan voor zegening en bescherming.”

Ondanks hun gedeeltelijke focus op het Mongolische verleden, willen deze ontwerpers ook erkend worden als moderne, fashion-forward merken. “De Mongolische modescene groeit heel snel, en ik denk dat de komende generatie hard zal gaan,” zegt Ankhbayar. “De volgende generatie van ieder land zal, door het internet, gelijker zijn. Ook hier proberen we gewoon ons eigen ding te doen."