waren de spice girls de meest seksueel progressieve groep van de jaren negentig?

De film 'Spice World' bestaat 20 jaar, een goed moment om weer eens nostalgisch terug te blikken.

|
aug. 15 2017, 2:53pm

We weten dat de Spice Girls een grote invloed hebben gehad op ons gevoel voor stijl en ons idee van vriendschap, en met het idee achter 'Girl Power!' een heel behapbare vorm van feminisme neer hebben weten te zetten. Maar de Spice Girls waren meer dan alleen maar een heel goed verkoopbaar merk. Ondanks een gebrek aan concrete, feministische retoriek (afgezien van Geri Halliwells monoloog in de film) of het ontbreken aan sociale en politieke drijfveren, hebben de Spice Girls een bepaalde bijdrage geleverd aan het normaliseren van vrijblijvende en verantwoordelijke seks. Daarmee stapten ze in de voetsporen van groepen als Salt-n-Pepa en TLC, die ook een tegengeluid boden voor de songteksten van mannelijke artiesten van destijds.

In de laten jaren negentig begon schreeuwerige, flashy popmuziek een steeds grotere invloed uit te oefenen op het mainstream landschap, dat eerder voornamelijk gedefinieerd werd door Britpop en grunge. Bands als de Backstreet Boys en *NSYNC stelden een leven vol toewijding voor (My Love Is All I Have to Give, This I Promise You) – en dat terwijl ze zichzelf ondertussen ook als een stel fuckboys neer wisten te zetten, die hun partner zonder pardon bij het grofvuil zouden zetten wanneer ze blijk zou geven van haar zelfstandigheid (Bye Bye Bye). Hun liedjes waren seksueel, hun video's zetten een geromantiseerd beeld neer van 'de mannelijke blik' (As Long As You Love Me ), en *NSYNC poogde in It's Gonna Be Me van bil te gaan met hun vrouwelijke wederhelften die de vorm van poppen hadden.

Toegegeven, het waren de jaren negentig: seks was werkelijk overal. Toch was er binnen de top 40, die zich voornamelijk op tieners focuste, een serieus gebrek aan een uitgebalanceerde verhaallijn. Want alhoewel Salt-n-Pepa met None of Your Business kwam en de vrouwen van TLC tracks als Switch gebruikten om onafhankelijkheid aan de kaak te stellen en uit te stralen, kwamen er in de late jaren negentig ook steeds meer vrouwelijke artiesten naar voren die het over seks hadden, zonder er écht iets over te zeggen. Zelfs rondom de eeuwwisseling zingt Christina Aguilera over "being rubbed the right way," waarna ze aan zichzelf refereert als een "genie in a bottle." Britney Spears kwam een aantal maanden later met Baby One More Time.

Als je aan alle jonge fans denkt die met de Spice Girls opgroeide en het ethos waar de groep voor stond, hebben de 'Fab Five' het voor elkaar gekregen dat er openhartig over seks kon worden gepraat.

Maar de Spice Girls gebruikten hun naam binnen de industrie om een 'sex-positive' agenda aan de man te brengen. In 2 Become 1 verwijzen ze heel expliciet naar veilige seks ("Put it on, put it on"), terwijl Naked juist weer zowel een letterlijke als metaforische betekenis heeft ("Undress her with your eyes uncover the truth from the lies / Strip you down don't need to care, lights are low, exposed, and bare.") In Do It erkennen ze de mythe rondom vrouwelijke puurheid ("Keep your mouth shut, keep your legs shut, go back into your place / Blameless, shameless, damsel in disgrace"), terwijl ze Too Much gebruiken om mannelijk privilege aan de kaak te stellen ("I want a man, not a boy who thinks he can").

Als je aan alle jonge fans denkt die met de Spice Girls opgroeide en het ethos waar de groep voor stond, hebben de 'Fab Five' het voor elkaar gekregen dat er openhartig over seks kon worden gepraat. Op 11- of 12-jarige leeftijd mocht ik dan misschien geen idee hebben van hoe een condoom werkte (s/o naar mijn katholieke basisschool), maar het was zeker nuttig dat Baby Spice er in hun tracks op stond dat haar partner er één zou dragen. Nog nuttiger? Een girlband die het in het algemeen zonder scrupules over seksualiteit, onafhankelijkheid en consent heeft. All Saints deed hier ook aan mee (Lady Marmalade), en later – in de jaren '00 – werd dit principe door steeds meer artiesten omarmd.

Toch was het niet zo dat er voorheen een gebrek was aan sterke, vrouwelijke stemmen in de popindustrie, die over hun seksualiteit durfden te zingen en dit ook omarmden. Op hetzelfde moment dat de Spice Girls een alternatief boden voor de retoriek die boybands veelal gebruikten, kwam Monica met The First Night en Toni Braxton met You're Makin' Me High, waarin beide vrouwen zongen over de urgentie, complexiteit en pracht van vrijblijvende seks. R&B, hiphop en rap hebben allemaal op grote schaal meegeholpen aan het opnemen van seksualiteit en vrouwelijke kracht in popmuziek. Het mag dus duidelijk zijn: de manier waarop seks en feminisme werden neergezet door de Spice Girls maakten deze concepten voor het grote publiek beter verteerbaar (en heteronormatief!).

In de jaren negentig maakten hun tracks, hoe klein dan ook, een verschil. De Spice Girls hebben dan misschien wel niet eigenhandig de manier waarop er over seks en feminisme gepraat wordt weten te veranderen, maar de wijze waarop zij seks over het algemeen normaliseerden, creëerde een context waarin seks veel meer was dan alleen datgene waar Justin Timberlake naar verwees. De Spice Girls waren allesbehalve de "good girls" waar we de Backstreet Boys over hoorden zingen, en ze vertoonden ook bepaald geen overeenkomsten met de meisjes die hun opwachting maakten in video's van *NSYNC. Ze waren, om het maar even heel simpel te zeggen, vijf vrouwen die seks hadden met wie ze zelf wilden, wanneer ze er zelf zin in hadden. En gezien het feit dat dit nog steeds een idee is dat een groot deel van onze bevolking angst aanjaagt, moeten we de betekenis hiervan niet bagatelliseren.