gluren en begluurd worden

De vrouwelijke blik van Caroline Walker confronteert je met je eigen voyeurisme.

door Misha Kruijswijk
|
02 september 2016, 3:10pm

Dit weekend opent bij GRIMM Gallery de expositie The Racquet Club van Caroline Walker. Walker's werk verkent de verhouding tussen het interieur, de vrouw en haar identiteit. Voor The Racquet Club koos ze Palm Springs in Californië als decor en gunde ze ons een voyeuristische kijk in het leven van diens bewoners. We spraken met haar over dit zinnenprikkelende project.

Je werk speelt zich voor het grootste deel af in luxueuze en exotische omgevingen. Verlang je daar persoonlijk ook naar?
Ik ben opgegroeid in Schotland, in een romantisch Victoriaans huis en heb mijn hele leven in dit type architectuur gewoond. Toen ik nog op de Royal Academy zat, zwierf mijn vaste model altijd van oppashuis naar oppashuis. Dat gebruikten we dan als locatie. Maar het waren allemaal 19e-eeuwse huizen met hetzelfde soort interieurs, waardoor al mijn schilderijen net zo goed uit die periode hadden kunnen komen. Ik wil dat mijn werk over het leven van nu gaat. Palm Springs sprak me aan omdat het een hotspot is van 20e-eeuwse architectuur en bovenal vanwege het kunstmatige karakter. Het zijn haast filmsets, waarop alles speciaal ontworpen is voor een pretentieus en 'perfect' leven. Maar niets is wat het lijkt.

Je werk gaat over gluren en begluurd worden. Ben je zelf een voyeur?
Dat moet ik wel toegeven. Maar mijn werkwijze vraagt daar ook om. Ik kan mijn modellen pas natuurlijk vastleggen op het moment dat ze bijna vergeten zijn dat ik er ben. En van het hotel, waar veel werken van The Raquet Club gesitueerd zijn, had ik geen toestemming om te fotograferen. We schoten 's ochtends vroeg, nog voor de eerste hotelgasten op waren, en ik sloop dan stiekem rond, me verschuilend achter de planten en het meubilair. Ik ben geïnteresseerd in dat moment tussen bewust zijn dat we bekeken worden, maar niet echt de controle hebben over de manier waarop.

Waarom schilder je bijna alleen maar vrouwen?
Deels omdat ik dat van kleins af aan al teken: de vrouw in een huiselijke setting. Maar vooral omdat ik geïnteresseerd ben in de manier waarop mensen hun identiteit uitdragen in bepaalde ruimtes. Alles dat ik daarover weet, komt vanuit een vrouwelijk perspectief. Ook zijn al mijn favoriete schilderijen 19e-eeuws en Frans: vrouwen geschilderd door mannen. Ik kijk er graag naar, maar tegelijkertijd zit die objectiverende, mannelijke blik me dwars. Hopelijk is het in mijn werk anders. Het feit dat ik zelf ook vrouw ben, zorgt al voor een heel andere dynamiek met het model. [Wijzend:] Zo heb ik met veel plezier deze overhangende buik geschilderd, want ik weet hoe het voelt om zo 'onbekeken', onderuit gezakt op de bank te liggen. De vrouwen in mijn werk hebben niet door dat we naar ze kijken; ze lijken er in ieder geval niet 'klaar' voor. Hierdoor wordt je als kijker onderdeel van de situatie en geconfronteerd met je eigen voyeurisme.

The Racquet Club. Wat betekent die titel?
The Racquet Club was een exclusief resort in Palm Springs dat in de jaren vijftig gebouwd werd. Het is inmiddels gesloopt. Het is een afspiegeling van een kunstmatig woonideaal - midden in de woestijn - en alle clichés over de perfecte vakantiebestemming voor de upper class. Ook hou ik van de dubbele betekenis van het woord 'racket', dat op louche, criminele praktijken duidt. Het sluit aan bij het dubieuze karakter van Palm Springs, dat in films als American Gigolo en de boeken van Bret Easton Ellis het decor vormt waartegen duistere psychologische ontwikkelingen zich voltrekken. Bij het zien van mijn schilderijen zou je het gevoel kunnen bekruipen dat je eigenlijk niet op die plek hoort te zijn.

Hoe heeft jouw werk zich de afgelopen tien jaar ontwikkeld en welke richting denk je dat het op gaat?
De laatste tien jaar is een proces geweest van het scheiden van de afzonderlijke elementen. In het begin ging het vooral om de locaties, toen om wie de karakters precies waren. Twee jaar geleden begon ik me te verdiepen in licht en kleur; ieder werk kreeg een specifiek palet. Het is alsof ik met iedere serie een film aan het maken ben, waarvan de schilderijen de stills zijn. Ik vraag mezelf voortdurend af welk beeld er nog mist. Momenteel werk ik aan een serie over nagelstudio's, die begin volgend jaar te zien zal zijn in Korea en die wat mij betreft heel typisch is voor die plek. Het huiselijke aspect wordt steeds minder belangrijk, en de manier waarop ik werk steeds complexer. In de toekomst blijf ik waarschijnlijk de relatie tussen vrouw en omgeving onderzoeken. Maar het voelt inmiddels alsof ik daarvoor ieder soort ruimte zou kunnen gebruiken. Ik voel me heel vrij.

De galerie, op Frans Halsstraat 26 in Amsterdam, is geopend van maandag tot en met zaterdag, van 10 tot 18 uur en op afspraak.

Credits


Tekst Misha Kruijswijk
Beeld eigendom van GRIMM en de kunstenaar, gefotografeerd door Peter Mallet, 2016.
Caroline Walker

Tagged:
expositie
гримм
caroline walker
the racquet club