Foto's door auteur

de sculpturen van paul nentjes hebben iets weg van menselijke geraamtes

We bezochten de 24-jarige kunstenaar in een gigantische loods in Zwanenburg, waar hij zijn werken tot leven brengt.

|
14 mei 2019, 12:21pm

Foto's door auteur

Paul Nentjes maakt indrukwekkende brillen en maskers van tiewraps, en geraamte-achtige sculpturen van isolatiemateriaal, kabels en pvc-buizen. De 24-jarige kunstenaar besloot vier jaar geleden zijn gereformeerde geloof en zijn strenge opvoeding opzij te zetten, en zich bezig te houden met queer-esthetiek en creativiteit. Zijn werk heeft zowel iets herkenbaars als vervreemdends, wat direct mijn aandacht trok en het niet meer losliet.

Op een regenachtige woensdagmiddag besloot ik langs te gaan in zijn studio, wat een gigantische loods in Zwanenburg bleek te zijn. Daar, in een betonnen ruimte met metershoge plafonds en ingetikte ruiten, staan zijn levensgrote sculpturen op me te wachten.

1557827934329-paul-A

Paul zit momenteel in zijn laatste jaar Fine Art op het Gerrit Rietveld, een studiekeuze die hij tot een paar jaar geleden niet durfde te maken. “Vanuit huis uit heb ik altijd meegekregen dat je nooit genoeg geld kon verdienen als kunstenaar,” vertelt hij. Op zijn zeventiende begon hij daarom, tegen zijn zin in, aan een docentenopleiding. Na vier jaar besloot hij alsnog de sprong te wagen naar de kunstacademie, en daar heeft hij geen spijt van gehad.

Ook op andere vlakken was het voor Paul vroeger niet gemakkelijk om zichzelf te kunnen zijn. In het gereformeerde gezin waarin hij opgroeide werd het niet geaccepteerd dat hij homo is – iets waar hij het nog lange tijd moeilijk mee heeft gehad. Hij zocht hoop en een plek om zich thuis te voelen, en vond dit uiteindelijk bij de queergemeenschap. De esthetiek van dragqueens en het spektakel dat zij maken van hun fysieke voorkomen werd een grote inspiratiebron voor zijn sculpturen. Dat is ook een van de redenen waarom veel van zijn werk draagbaar is – zelfs als hij sculpturen maakt die niet draagbaar zijn, plaatst hij uit automatisme weleens de onafgemaakte stukken op zijn hoofd. ‘’Ik vind het leuk om met mijn werken allerlei alter-ego’s te creëren, zoals dragqueens dat doen met make-up,” vertelt hij terwijl hij een tiewrap-bril op zijn neus plaatst, die hij speciaal maakte om mee uit te gaan.

1557827948954-Paul-B

Bijna al zijn werken zijn gemaakt van bouwmaterialen, zoals plastic installatiebuizen en isolatiemateriaal. Paul ziet deze materialen als elementen van het landschap van de moderne mens, een omgeving waarin de natuur en haar organismen vervangen zijn door levenloze dingen. “Die poging van de moderne mens om zich compleet af te sluiten van de natuur is goed terug te zien in de manier waarop we onze huizen isoleren. Om die tegenstelling op te zoeken gebruik ik materialen die je in elk modern huis kan vinden.”

De sculpturen van Paul doen sterk denken aan menselijke geraamtes, en dat is niet voor niks. Dankzij zijn gelovige opvoeding raakte hij gefascineerd door het leven en de dood, vertelt hij. Het idee om eeuwig voort te bestaan in de hemel of in de hel vond hij extreem beklemmend. “Op mijn negentiende heb ik mijn ‘ongeloof’ gevonden,” vertelt hij lachend. “Ik zeg dat liever dan ‘mijn geloof verloren’.’’ Het betekende voor hem dat hij zijn sterfelijkheid had teruggewonnen, iets wat hij dolgraag viert. De suggestie die hij met zijn werk schept van bijvoorbeeld een open borstkas, is voor hem een soort verzoening met het idee dat hij ooit dood zal gaan. Dat het skeletten zijn, helpt ook om zijn kunst voor iedereen begrijpelijk te maken, legt hij uit. ‘’Mijn sculpturen zijn vaak ongeveer even groot als het gemiddelde menselijke lichaam. Ik hoop dat toeschouwers zich zo even kunnen voorstellen hoe het is om zelf de sculptuur te zijn.’’

1557828068460-PAUL-D

Zijn werk doet ergens denken aan dat van kunstenaar Theo Jansen, die vooral bekend is van zijn zelfstandig lopende constructies van pvc-buizen, die hijzelf ‘strandbeesten’ noemt. Paul heeft die vergelijking vaker gehoord, al gaat de gelijkenis volgens hem op voor het materiaal dat ze gebruiken. “Theo Jansen focust zich voornamelijk op het mechanische aspect van pvc, en daar is hij heel ingenieus in. Ik focus mij eerder op het figuratieve aspect, het simuleren van een beweging met het materiaal.” Daarbij focust Paul zich voornamelijk op de associatieve connotaties van het materiaal.

Naast dat Pauls werk iets menselijks met zich meedraagt, heeft het ook iets scifi-achtigs en futuristisch. ‘’De fascinatie die negentiende-eeuwse kunstenaars hadden met de natuur, die heel mooi kan zijn, maar ook gevaarlijk voor de mens, heb ik met technologie.’’ De systemen die we als mensheid hebben bedacht om onze moderne levens in stand te kunnen houden met behulp van technologie, vindt hij zowel mooi als beangstigend. “Ik gebruik kabels en elektronica omdat het iets hyperfuturistisch heeft, en tegelijkertijd boots ik organische vormen na. Ik vind het een interessant contrast dat mijn werk er zo menselijk uitziet, maar het tegelijkertijd net lijkt alsof de sculptuur elk moment kan opstijgen naar Mars.’’

1557827961551-paul-C

Credits


Volg Paul via Instagram