Nigerian Gothics, 2018, Jan Hoek & Stephen Tayo

jan hoek en stephen tayo fotografeerden de geheimzinnige gothics van nigeria

We spraken de Nigeriaanse Stephen over de subcultuur die in het land als duivels weggezet wordt. "Je kunt absoluut niet met je outfit in het openbaar gezien worden."

door Rolien Zonneveld
|
12 februari 2019, 11:57am

Nigerian Gothics, 2018, Jan Hoek & Stephen Tayo

Een gedachte-experiment: als jij het woord ‘gothic’ hoort, waar denk je dan aan? In mijn geval een beeld zo clichématig als het maar zijn kan: een slungelige tiener vol teenage angst, met een asymmetrisch zwart geverfd kapsel, een gotisch gewaad aan en een bleek gezicht erboven. Hij of zij luistert onverstoorbaar naar muziek door een koptelefoon – grote kans dat het Within Temptation of Evanescence is.

Eerlijk toegegeven, mijn beeld van gothics stamt overduidelijk nog uit mijn middelbare schooltijd, toen het schoolplein nog verdeeld was in allerlei stammen: de hockeymeisjes, de alto’s, de hiphop-devoten. Ik kan me niet herinneren dat ik onlangs nog een leeftijdsgenoot in gothic-uitrusting heb gezien.

Ik was dan ook verrast om erachter te komen dat de gothic-scene nog levend en wel is, maar dan in Lagos, de miljoenenhoofdstad van Nigeria. Het is een ietwat schuwe subcultuur, ontstaan in de jaren negentig en nul, toen tieners zich af wilden zetten tegen de onderdrukkende politiek van het land door de kleding en het gedrag van de Amerikaanse punk- en metalsubcultuur te kopiëren. Deze tieners vormen vandaag de dag nog steeds een online gemeenschap, die af en toe fysiek samenkomt op speciale gelegenheden. Ze noemen zichzelf ‘gothics’, en zijn te herkennen aan hun voorliefde voor donkere kleding, heftige make-up en obsessie voor de dood.

1549895033998-Nigerian-Goth-Story-7
Nigerian Gothics, 2018, Jan Hoek & Stephen Tayo

En waar verrassende subculturen of illustere karakters te vinden zijn, daar is Jan Hoek. De Nederlandse fotograaf legde eerder al motorrijders in Nairobi, trans sekswerkers in Kaapstad en daklozen in Addis Abeba vast.

Voor dit project sloeg hij in opdracht van The New York Times de handen ineen met de Nigeriaanse fotograaf Stephen Tayo. Dit aanstormende talent schoot eerder al voor Vogue en Patta, en is te herkennen aan een stijl die het midden houdt tussen mode- en streetstylefotografie. Het duo dook samen in de geheimzinnige wereld van de gothics, die slechts uit de schaduw treden tijdens evenementen als het metalfestival Rocktoberfest of zelf georganiseerde gothic karaoke-avonden. Niet verrassend als je je bedenkt dat gothic zijn in Nigeria als iets duivels wordt beschouwd.

Patta Campagne
Campagne voor Patta, 2018, Stephen Tayo

Ik spreek de 24-jarige Stephen in Almere Haven, waar de komende maanden de foto’s te bewonderen zijn in een tentoonstelling. Anders dan zijn werk doet vermoeden, heeft de fotograaf geen formele opleiding gehad, maar leerde hij zichzelf fotograferen met zijn iPhone. “Ik had in het begin door gebrek aan geld geen professionele apparatuur, maar wilde me daar niet door laten tegenhouden,” vertelt hij. “Later realiseerde ik me dat de camera helemaal niet het belangrijkste is. Je oog, je toewijding en je ervaring – daar gaat het om.”

Foto uit persoonlijk archief Stephen
Lagos, 2018, Stephen Tayo

De fotograaf gaat het liefst de straten van Lagos op, op zoek naar types met een eigenzinnige stijl. “Ik hou van mode, maar niet per se van de geënsceneerde en geforceerde fotografie die daar vaak bij komt kijken. Liever leg ik de mode vast op de manier waarop we het in ons dagelijkse leven tegenkomen.” Zijn Instagrampagina, die inmiddels al ruim 11.000 volgers heeft, waaronder allerlei vooraanstaande industrietypes, voelt dan ook als een soort visueel dagboek. “Ik schiet wat ik tegenkom in Lagos en ben dankbaar voor de erkenning die ik via het platform krijg. De infrastructuur voor creatieven in Nigeria is beperkt – je moet het helemaal zelf doen. Door Instagram heb ik contact kunnen leggen met creatieven buiten Nigeria en zo een netwerk kunnen opbouwen.”

Foto uit eerder project met Jan Hoek
Twins, 2018, Stephen Tayo

Jan Hoek, waarmee hij dit project schoot, kwam hij echter tegen op een fotofestival in Lagos. Ze zagen beiden direct potentie in een samenwerking. “Jan en ik delen dezelfde visuele stijl, dus toen we benaderd werden door The New York Times wisten we dat we iets goeds neer zouden kunnen zetten.” Hij noemt de serie dan ook zijn beste werk tot dusver. “Het mooie aan dit project was dat niet wij de regie hadden, maar de geportretteerden. Ze waren heel open over hun ervaringen en gaven ons aanwijzingen hoe ze afgebeeld wilden worden.”

1550051684000-Nigerian-Goth-Story-1
Nigerian Gothics, 2018, Jan Hoek & Stephen Tayo

Die ervaringen kunnen niet altijd even positief zijn geweest. Stephen vertelt dat openlijk gothic zijn in Nigeria nog verwerpelijker is dan homoseksueel zijn. “Gothics zijn misschien wel de meest gemarginaliseerde groep in Nigeria – je kunt absoluut niet in het openbaar in je outfit gezien worden. Het was daarom des te bijzonderder om ze op die bijeenkomsten bij elkaar te zien, en echt dat gevoel van gemeenschap te ervaren. Ik zie het project dan ook als een viering van hun moed.”

De expositie 'Gothics in Nigeria’ is nog tot en met 25 mei gratis te bezichtigen in Corrosia Expo in Almere Haven. De kunstenaars en vormgevers Thijs Jaeger, Joeri Woudstra en Rik Laging creëerden speciaal voor de expo een installatie waarmee je binnentreedt in de wereld van gothics. Kijk hier voor de openingstijden.

Update na publicatie: Dit artikel is aangepast. Een aantal foto's zijn verwijderd of vervangen.

Tagged:
NIGERIA
jan hoek
Gothics
Stephen Tayo