dit is de kunstenaar achter al die glanzende cyborg-gezichten op instagram

Heb jij je hoofd al in de virtuele vaseline van Johanna Jaskowska gedoopt?

|
15 januari 2019, 12:02pm

Foto's: screenshots via@melanirikoudi

en 

@wherearemyboness

In één klap insta-famous worden – dit surrealistische fenomeen, kenmerkend voor ons digitale tijdperk, overkwam Johanna Jaskowska laatst. Vorige week bestond het rijtje volgers van het 26-jarige multitalent slechts uit vrienden, familie en een paar geïnteresseerde vreemden. Nu zijn het er meer dan 135.000, en het aantal groeit met de seconde. Blijkbaar is er een enorme drang om je gezicht onder te dompelen in virtuele vaseline en te laten sprankelen met lichteffecten. Met behulp van haar gezichtfilters ‘Beauty300’, ‘Zoufriya’ en ‘Blast’ kun je jezelf in 15 seconden veranderen in een prachtig plastic cyborg-wezen. Johanna Jaskowska is erin geslaagd onze ijdele generatie een laag onconventionaliteit te bieden, dat nog steeds onder het kopje katten-, konijn- en hondenoren valt.

We spraken de internetfanaat uit Berlijn over narcisme, cyborgs en schoonheid. En ze deelde meteen hoe wij als leken in haar voetsporen kunnen treden.

Allereerst wat iedereen zichzelf hoogstwaarschijnlijk afvraagt: hoe ben je op het idee gekomen om deze filters, die zelfs worden gebruikt door @uglyworldwide , te maken?
Schoonheid speelt een grote rol in augmented reality-filters. Toch hoeft schoonheid niet automatisch make-up te betekenen. Fotografie, films en futuristische invloeden zijn mijn grootste inspiratiebronnen. Perfect licht speelt een belangrijke rol binnen fotografie. Met AR kun je dit licht nabootsen. Zo begon ik met filters te experimenteren – eerst op Facebook en vervolgens op Instagram. De eerste Instagram-filter die ik maakte was voor mijn vriendin Zoufriya, die graag haar ogen zwart maakt op foto’s.

Voel je door zoveel nieuwe volgers de druk om met iets nieuws te komen?
Op werkgebied niet. Ik weet dat ik zal blijven doen wat ik altijd heb gedaan. Maar als het gaat om communicatie voel ik die druk wel. Ik wil het liefst alle ervaringen en verhalen horen en het gesprek aangaan, maar dit gaat niet, het kost teveel tijd. En ik krijg enorm veel samenwerkingen aangeboden. Daar word ik intens blij van, alleen moet ik eerst ontdekken wat ik echt wil doen met mijn leven.

Waarom denk jij dat jouw filters zo zijn aangeslagen?

Tegenwoordig bestaan de meeste filters uit dieren-gezichten, of make-up-filters waardoor je ineens extreem lange wimpers en felrode lippen hebt. Mijn filters zijn anders. Het is slechts een dun laagje over je gezicht dat een prachtige effect creëert. Zo hebben de gebruikers zelf de mogelijkheid om met licht te experimenteren. Met de filters ben je zelf het model.

Je gaf eerder aan dat de gebruikers een belangrijke rol spelen. In je bio staat ‘zonder jou is er geen filter’. Een vrij duidelijke boodschap, maar wat is de achterliggende gedachte?
Voorheen stond er ‘ik ben geen robot’, maar toen mijn filters steeds populairder werden wilde ik met mijn biografie meer communiceren. Ik wilde iedereen bedanken die mijn filters konden waarderen. De filters op zichzelf zijn vrijwel niks waard, het gaat om de gebruikers. Ik bied alleen het middel waar zij mee kunnen spelen.

Wat zegt het overmatige gebruik van filters over onze maatschappij?
Dat mensen tegenwoordig erg bezig zijn met zelfpromotie. Het mooi zijn en jezelf – letterlijk – in het juiste daglicht zetten. Narcisme. Het heeft verschillende facetten: of je nu je lichaam presenteert, je werk laat zien of je gevoel voor humor uit. Elke functie van je persoonlijkheid kan ervoor worden gebruikt. Dit is in principe niet slecht, maar soms gaat spontaniteit verloren. Er is een bekende theorie dat je ‘echte’ en digitale zelf totaal anders kunnen zijn. Maar op de een of andere manier is het ook cool dat je in het virtuele leven de optie hebt om je eigen persoonlijkheid volledig te creëren.

Is dat wat jou zo fascineert binnen je werk ?
Ik ben erg geïnteresseerd in sociale experimenten en hoe mensen zich in verschillende situaties gedragen. Ik vind het leuk om dingen te maken, ze voor te stellen aan mensen en dan te analyseren hoe ermee wordt omgegaan. Bijvoorbeeld hoe mijn filters worden gebruikt. Iedereen is zo verschillend, qua smaak, gedrag en communicatie. Deze sociale context fascineert me.

Wat ik ook fascinerend vind is het potentieel dat in gezichtsfilters ligt. Je zou een nieuw kunstplatform kunnen worden…
Absoluut. Er zijn zoveel verschillende opties als je aan het gezicht denkt: de ogen, de mond, een glimlach, de uitdrukkingen. Dit zijn allemaal triggers die een specifieke functie kunnen activeren. Ik heb er al over nagedacht om geanimeerde posters te maken en meer te experimenten met grafische ontwerpen. Bijvoorbeeld dat bij een lach de typografie wordt vervormd, of bij het knipperen de kleur. Ik wil dit soort kleine interacties veranderen.

De mogelijkheden op het gebied van gezichtsfilters zijn bij lange na nog niet uitgeput. Kunnen wij ook meedoen, zonder de juiste training?

Facebook heeft de geweldige tool ‘Spark AR Studio’ ontwikkeld. Als je deze dingen wil uitproberen, raad ik je aan om de software te downloaden en de Spark AR Creators-groep op Facebook te volgen. Hoe meer mensen communiceren op dit platform, hoe beter de software wordt. De gemeenschap bespreekt, geeft feedback, input en hulp. Op Instagram zijn slechts een paar ontwikkelaars officieel goedgekeurd. Maar op een dag zal dit veranderen en krijgt iedereen de mogelijkheid om zijn eigen filters te uploaden.

@johwska

Dit artikel verscheen oorspronkelijk in i-D Duitsland.