topless feminisme is niet de enige vorm van feminisme

2015 is het jaar van #freethenipple, maar wordt het niet tijd om ook aandacht te vragen voor andere ongelijkheden?

door Alice Newell-Hanson
|
12 augustus 2015, 2:10pm

Image via @mileycyrus

De afgelopen jaren werden de meeste feministische discussies gedomineerd door het #freethenipple-debat. Dat komt misschien omdat veel beroemdheden ook zeer verbolgen zijn over feit dat tepels nog steeds worden gezien als iets om je voor te schamen. Onder andere Miley Cyrus, Liv Tyler en Scout Willis lieten al van zich horen. Op Instagram staan al meer dan 2 miljoen foto's met de hashtag #freethenipple. Zelfs een parlementslid uit IJsland fotografeerde haar borsten uit solidariteit met deze beweging. Deze campagne is ontzettend belangrijk geweest, maar het zou er voor kunnen zorgen dat andere feministische discussies van de agenda worden verdreven. Discussies die minder fotogeniek zijn, maar waar vrouwen uiteindelijk meer aan hebben. Topless feminisme is namelijk absoluut niet de enige vorm van feminisme.

#freethenipple is een fantastische viral geweest die vrouwen van over de hele wereld bij elkaar heeft gebracht. Kijk maar naar de betogingen in IJsland, de drie zussen die gearresteerd werden voor topless fietsen in Montreal en zelfs de protestanten in Hong Kong die riepen dat borsten geen wapens zijn. Ook Miley Cyrus sloot zich aan bij de #freethenipple-beweging. In Marie Claire zei ze deze maand. "Ik snap niet hoe tieten erger zijn dan wapens." Lina Esco, de oprichtster van deze beweging, zei al vanaf het begin dat we dit momentum moeten aangrijpen om ook andere ongelijkheden aan te pakken. Er bestaat een gevaar dat wij onze pijlen nu te veel richten op zaken die om onze borsten draaien. Hiermee zouden we conservatieve denkwijzen misschien in de hand werken, terwijl wij zo hard werken om dat juist te veranderen.

Esco is regisseur van de film Free the Nipple (2014) en begon de #freethenipple-campagne nadat het in 2013 bijna onmogelijk voor haar was om de film uit te brengen. Filmdistributeurs vonden de cast met ontblote borsten riskant. Het was een perfect voorbeeld van de arbitraire censuurwetten en vooroordelen over het vrouwelijke lichaam waar de film over gaat. Wist je bijvoorbeeld dat het in vier Amerikaanse staten nog steeds verboden is om topless over straat te lopen? Esco vertelde kort nadat besloten was dat haar film niet door mensen jonger dan 17 jaar bekeken mocht worden aan Time: "We moesten topless zijn om een dialoog te forceren over gelijkheid. Het gaat niet over topless zijn; het gaat over gelijkheid. Het gaat over de keuze."

Het bevrijden van de vrouwelijke tepels van belachelijke regels en discriminerende wetten is volgens Esco een onderdeel van een grotere strijd. Als mannen een topless foto van zichzelf mogen plaatsen op instagram of shirtloos in het park mogen zitten, dan zouden vrouwen dit ook moeten kunnen doen. De grote schending van onze rechten is hier niet dat we onze BH niet uit mogen doen op een warme dag, maar het gaat juist om het dieperliggende seksisme. Het is seksisme omdat onze borsten worden geseksualiseerd. Tegelijkertijd wordt ons aangeleerd dat wij ons voor onze borsten moeten schamen omdat het ongepast zou zijn om ze zomaar te laten zien. Deze schaamtecultuur heeft in 1969 een aantal vrouwen bij elkaar gebracht die samen de belangrijke feministische klassieker Our Bodies, Ourselves (1971) schreven.

In de introductie van het boek schreven deze vrouwen: "Onze lichamen vormen de fysieke bases waarmee wij ons over de wereld bewegen. Onzekerheid - en slechter nog, schaamte - over ons fysieke zelf creëert een vervreemding van onszelf. Dit weerhoudt ons ervan om volledig jezelf te kunnen zijn." Net als Esco betogen deze vrouwen dat gelijkheid begint bij ons lichaam en dat het daar niet stopt. Het gaat namelijk ook om hoe wij ons over de wereld kunnen bewegen.

De #freethenipple-beweging kan dit soms uit het oog verliezen. De feministische zaak draait niet alleen om dat kleine stukje huid.

Na haar uitspraak in Time, vervolgt Esco haar relaas: "Veel mensen weten nog niet dat vrouwen nog steeds niet gelijk betaald worden voor hetzelfde werk. Vrouwen krijgen nog steeds maar 78 cent voor elke dollar die een man verdient. Maar weinig mensen weten dit. Maar als een groep meiden topless door de Verenigde Staten zouden rennen om aandacht te vragen voor het feit dat we minder verdienen dan mannen, dan zouden de kranten er mee vol staan, denk je ook niet?"

Er is een overduidelijke correlatie tussen de protesten met ontblote tepels en de toename van feministische onderwerpen in de media. Toen het verslag van i-D over het IJslandse #freethenipple-protest afgelopen maart viral ging, bleken maar liefst 71% van de page views van mannelijke bezoekers te komen. Dat is een groot verschil voor een website waarvan doorgaans 60% van de lezers vrouw is. Het zou kunnen betekenen dat we te maken hebben met een nieuwe generatie mannen die heel progressief denken over dit onderwerp. Maar we gaan er van uit dat vooral het vooruitzicht van een aantal foto's met blote, IJslandse borsten veel mannen naar onze website hebben getrokken. Dat we ongewilde seksuele aandacht krijgen, is geen argument tegen de beweging - een van de belangrijkste missies van deze beweging is om de borsten minder seksueel te maken door ze meer zichtbaar te maken. Maar het roept wel vragen op of deze manier wel werkt en wie werkelijk van de discussie profiteert

#freethenipple-tweet van IJslands parlementslid Björt Olafsdóttir's via @bjortolafs.

Aan de andere kant van het spectrum bestaat een groeiende beweging van vrouwen die juist hun borsten bedekken als een feministische daad. In juni vertelde de Britse freelance schrijver Hanna Yusuf in een video over haar keuze om een hijab te dragen. "Niets aan het bedekken van je lichaam werkt bevrijdend, maar dat geldt ook voor het ontbloten van je lichaam," vertelt ze. "De bevrijding ligt in de keuze." Ze waarschuwt voor het "pseudo-feministische" vooroordeel dat vrouwen die een hijab dragen dat gedwongen doen en onderdrukt worden.

Onlangs schreef de Amerikaanse journaliste Jennifer Pozner in de Amerikaanse krant The New York Times over die keer dat zij gevraagd werd om in haar ondergoed te poseren voor een lingeriemerk dat gerund wordt door vrouwen. Ze werd niet gevraagd om haar tepels te laten zien, maar ze werd wel gevraagd om zich te ontkleden onder het mom van "female empowerment". Maar het was natuurlijk ook onder het mom van winstbejag, en dat maakt het ingewikkeld. Het ontkleden van professionele en machtige vrouwen, zoals het merk ook al in eerdere campagnes heeft gedaan, is het tegenovergestelde van empowerment. "Toekomstige werkgevers zullen bij het googlen dus eerst foto's in je ondergoed zien, dan de dingen die je professioneel bereikt hebt," schreef Pozner. De scheidslijn tussen het bevechten en het onderdeel uitmaken van de objectificering van ons lichaam is dun en niet altijd duidelijk. Volgens Pozner waren er in dit geval geen positieve argumenten voor het ontbloten van haar lichaam voor een lingeriecampagne.

De #freethenipple-beweging heeft veel vrouwen bij elkaar gebracht. Maar liefst 197 duizend gebruikers volgen het officiële Instagram-account van #freethenipple. Lina Esco zegt: "deze beweging gaat gewoonweg over vrijheid." Maar we moeten opletten dat wij met ons streven naar vrijheid onszelf niet per ongeluk reduceren tot een paar borsten.

Credits


Tekst Alice Newell-Hanson

Tagged:
Miley Cyrus
freethenipple
Feminisme&
borsten
Free the Nipple
Scout Willis
lina esco
bjort olafsdottir