Een nieuwe documentaire laat ons alle kanten van David Hockney zien

De nieuwe documentaire ‘Hockney’ geeft ons een geweldig inzicht in het leven van David Hockney, wiens werk uiteenloopt van schilderkunst en polaroids tot iPads, maar wiens persoonlijke leven is besmet met een gebroken hart, de dood en een overheersend...

door Dan Wilkinson
|
04 december 2014, 10:35am

In de documentaire heerst het gevoel dat Hockney al zijn demonen en ongeluk heeft aangevochten tijdens zijn doelgerichte jacht naar artistieke schoonheid. De soundtrack van de geprezen componist John Harle versterkt het gevoel van de speelse complexiteit met muziek van meeslepende snaarinstrumenten en zijn kenmerkende, droevige saxofoon vervangt de standaard voiceover. Doordat de director een goede vriend is van Hockney, is de documentaire een intiem werk, in tegenstelling tot de meeste oeuvre-overzichten van kunstenaars. i-D sprak met director Randall Wright over het filmen met Hockney, over hoe het is om zijn vriend te zijn en over hoe het was om de pas overleden, geweldige Lucian Freud in actie te zien…

Waarom wilde je een film over David Hockney maken?
Ik wilde al lange tijd een film over hem maken - hij is een bijzonder persoon. David is een geweldige combinatie van buitensporigheid, ondeugendheid en rebelsheid en tegelijkertijd is hij ontzettend lief en behulpzaam.

Hoe hebben jullie elkaar ontmoet?
Ik heb hem bijna 15 jaar geleden voor het eerst ontmoet in de National Gallery, waar hij een schilderij maakte gebaseerd op een schilderij van Ingres. De technieken van Ingres leken heel erg op fotografie en David wilde weten hoe hij dat deed. We raakten aan de praat en onze gedeelde liefde voor kunst en schilderijen was het begin van onze vriendschap.

Wat maakt hem zo'n interessante kunstenaar?
Naast David heeft alleen Picasso zich zoveel verschillende media meester gemaakt. Hij is een geweldig persoon om vast te leggen.

Heeft jullie vriendschap de documentaire beïnvloed?
We zijn vrienden, maar het is heel duidelijk wie de broek aan heeft, en ik ben dat niet… Maar onze dynamiek was geen probleem tijdens het filmen. David gaf toestemming om onze interviews te filmen, en ik deed er uiteindelijk vijf - hij liet me m'n gang gaan. Hij vroeg verder niet waar de film over zou gaan of wie ik nog meer ging interviewen, hij had gewoon toestemming gegeven voor het algehele idee.

Heeft hij het gezien?
Hij heeft het bekeken en ik hoefde geen enkele scène te veranderen. Ik vind de film vooral heel intiem.

Je hebt de weergave van eventuele lelijke kanten vermeden…
Nou, Hockney heeft geen lelijke kant, dat is wat hem zo speciaal maakt. Hij is erg letterlijk - een hoop kunst van nu gaat over ironie, het is sceptisch en vaak cynisch of sarcastisch. David zou sarcasme als de laagste vorm van humor beschouwen. Kunst zou de emoties van een kunstenaar moeten laten zien. Als David iets schildert vertelt hij je wat hij denkt en voelt, en ondanks dat het misschien vrij afstandelijk lijkt is het beladen met een hoop emotie. Ik vind persoonlijk het idee van een film 'inclusief alle lelijke kanten' manipulatie suggereren. Hij is hard en vastberaden, maar hij heeft geen andere kant. Hij heeft een hoop geleden door stukgelopen liefde, angst voor een nucleaire oorlog en het sterven van een hoop vrienden aan aids. Hij is heel erg trouw aan zijn vrienden. Ik heb de echte Hockney laten zien dus wat je ziet is min of meer de complete persoon.

Maar je had het op een meer conventionele bibliografische manier kunnen doen…
Ja, er is altijd de strikte tijdlijn van het verhaal. Je zou kunnen ingaan op mensen die van Hockney houden en hem haten, maar dan wordt kunst net als sport.

De muziek zet echt de toon in de film.
De componist John Harle is fantastisch. Voordat ik überhaupt begin met filmen praat ik altijd met een componist over de toon van de film. De muziek is cruciaal omdat er geen commentaar is. Ik wilde speelse en spontane muziek die goed bij Davids stijl paste.

Hockey gebruikt iPads en digitale camera's voor zijn werk. Heeft hij ook andere aspecten van de popcultuur in zijn armen gesloten?
Hij gaat het waarschijnlijk niet leuk vinden dat ik dit zeg, maar hij kijkt veel populaire tv - van Mad Men, wat echt zijn tijdperk is, tot Downton Abbey, waarvan hij dacht dat hij het verschrikkelijk zou vinden, maar wat hij dus te gek vindt.

In de film wordt hij omschreven als onbedoeld onbeschoft. Hoe behoudt hij vriendschappen?
Het probleem is dat hij altijd gelijk heeft! Hij geeft bot, maar soms ook heel nodig advies. Maar wanneer hij gefocust is op een schilderij, is dat het enige dat voor hem telt.

Ik wilde je ook vragen naar je documentaire over Lucian Freud. Hoe kwam je aan de kans om zo'n intieme man de filmen?
Het was geluk. Er werd al een film gemaakt, maar Lucian Freud had de filmmakers ontslagen, wat niet geheel ongewoon was bij hem. Hij is heel erg zwart-wit, hij mag je of hij mag je niet. Ik heb Lucian Freud voor het eerst ontmoet toen ik met Hockney was. Hockney was dol op hem en zag hem altijd wanneer hij naar Londen kwam. Het moment dat Lucian aankwam ging ik weg omdat ik hen niet wilde storen. Tien jaar later vertelde ik hem dat en hij herinnerde mij nog! Hij bood me toen een stukje nougat aan wat hij continue at om zijn energielevel op peil te houden tijdens het schilderen. Hij was toen al bijna 90.

Waar gingen jullie gesprekken over?
Hij vroeg me een aantal vragen en zei vervolgens "ik geef je alle rechten van de schilderijen, dus ga nu maar en maak de film". Het was een geweldige kans, maar hij stierf op het moment dat ik met de film begon. Ik had eerder wel al zijn assistent, David Dawson, de opdracht gegeven hem te filmen tijdens het schilderen en het bleek uiteindelijk de laatste dag te zijn geweest waarop hij geschilderd had.

Hoe verschillen Hockney en Freud?Hockney schildert zijn vrienden en zijn werk is vrij gebalanceerd. Lucian Freud wordt ongewoon aangetrokken tot vrouwen en sommigen zijn in het proces ook beschadigd, maar ik denk niet dat hij ooit tegen hen heeft gelogen of zich anders heeft voorgedaan. Lucian vond zijn werk erg verschillen van David, maar toch mochten ze elkaar. Ze hadden een wederzijds respect voor elkaar en uiteindelijk proberen ze toch allebei uit te zoeken hoe ze het perfecte schilderij kunnen maken. 

Credits


Tekst Dan Wilkinson

Tagged:
Film
Interviews
Kunst
David Hockney
Randall Wright
Lucian Freud