Foto: Thom van Hoek

deze mensen maken fashion statements met de nederlandse politiek

Hoe verwerk je zoiets niet-esthetisch in je stijl?

door Tim Fraanje
|
24 augustus 2017, 9:29am

Foto: Thom van Hoek

De stijl van Nederlandse politici komt vooral aan de orde als ze weer eens een 'informeel overleg' hebben. Dat schijnt vooral een excuus om de saaist mogelijke spijkerbroek/gympen/wit overhemd-combi's te maken. Ik zou liever Pechtold in een satijnen kamerjas zien of Rutte in een mini-tennisbroekje. Of misschien ook wel niet eigenlijk.

De kleding die politici over het algemeen dragen past bij de politiek die ze bedrijven. Als het niet degelijk is, dan is het toch in ieder geval praktisch. Er zijn hier weinig discussies over grote, filosofische thema's; het gaat vooral over het huishoudboekje. Principiële kwesties worden vaker uitgeruild en kapotgepolderd dan passioneel bevochten, en vraagstukken over bijvoorbeeld de Nederlandse identiteit krijgen bizarre, kleingeestige schijnoplossingen, zoals het zingen van het volkslied in de klas. Voor karakter, schwung en schoonheid moet je hoe dan ook eigenlijk niet op het Binnenhof zijn.

Toch zie ik om me heen steeds meer mensen die uit eigen beweging de Nederlandse politiek gebruiken als fashion statement. Het doet denken aan de stijl van het modelabel Vetements, dat allerlei onesthetische fenomenen (huisvaders bijvoorbeeld, aanstekers en de Europese Unie) in een artistieke context plaatst. Maar de mensen die ik interviewde dragen deze kleding niet in de eerste plaats omdat ze zich willen spiegelen aan een groot merk. Hun fashion-statements blinken juist uit door een groot doe-het-zelf-gehalte, en ze zetten het "merk" achter de Nederlandse politiek in om uiting te geven aan hun eigen politieke en persoonlijke ideeën.

Het VVD-shirt van Abel Kroon

Ik ken Abel al een tijdje, en weet dat je van hem nooit weet wat je kunt verwachten. Hij draaide als dj totaal verknipte sets vol romantische slownummers, deed trompetoptredens in zijn onderbroek en waagt zich momenteel aan ambient-rap. Toch was hij de laatste van wie ik gedacht had dat hij in een VVD-shirt zou gaan rondlopen, zelfs al combineerde hij het toen met groene en roze kousen en een heel kort broekje.

Foto: Thom van Hoek

Heb je wel eens op de VVD gestemd?
Nee.

Wat is dan het verhaal achter die shirts?
De VVD gebruikte tijdens de verkiezingen in maart de spreuk "Normaal. Doen." Dat raakte me echt in mijn ziel. Hoe ik het begreep: dat je moet doen wat de meesten van ons doen. Die conservatieve levenshouding, die het leven inricht in "normaal" en "anders", waarin "normaal" een positieve connotatie heeft en "anders" een negatieve, is voor mij een teken van culturele armoede. Het is een einde van een gedachte en geen begin. Het is een gedachte die buitensluit. Want als wit de norm is wat moet je dan met je andere huidskleur? Het lijkt wel een verkapte angst voor conflicterende ideeën, andere levenswijzen, een angst die nieuwe levenservaring opdoen in de weg staat. Als dat typisch Nederlandse cultuur is zou ik die niet durven vieren met zo'n slogan. Eerst dacht ik: ik moet er tegen ageren. Maar daarna vroeg ik me af of ik misschien de notie van normaal doen en van de VVD zou kunnen vergroten. Als ik normaal ben, queer normaal is en zwart of Turks normaal is, dan wordt 'normaal' minder beklemmend. Door mezelf als 'normaal' te zien, maar wel als een variatie op 'normaal' te gedragen, wil ik de definitie oprekken. Alsof je het begrip als een ballon opblaast, totdat iedereen en van alles erin past. Dat het idee van "normaal doen" steeds inclusiever en uiteindelijk eigenlijk waardeloos wordt.

Ben je niet bang dat mensen op de VVD gaan stemmen, omdat ze jou zien lopen in een VVD-shirt, en dan denken, wow, de VVD is stiekem best cool?
De shirts waren eerst voor een performance, en daarna dacht ik, wat moet ik hier nu mee? Toen ben ik ze gewoon gaan dragen. De meeste mensen geloven niet dat ik het meen, als ik zo'n shirt draag. Daarnaast krijg ik ook veel negatieve reacties. Ik woon in Amsterdam, en plekken zoals de Kinkerbuurt, daar ben ik vaak. Daar wordt de VVD helemaal niet gewaardeerd. Dan komt er meteen een gesprek op gang. Uiteindelijk is iedereen het dan wel met elkaar eens, maar dat shirt is wel een soort trigger. Mensen denken eigenlijk nooit dat ik cool ben in zo'n shirt.

Misschien moet je het dan niet in meer VVD-gezinde buurten dragen, omdat mensen het dan wel serieus nemen?
Juist ook daar, want daar kom je misschien in contact met mensen die het helemaal niet met je eens zijn. Dat is interessanter dan iedereen die het met elkaar eens is. Ik word in dat soort buurten vaak al raar aangekeken omdat ik dan bijvoorbeeld nagellak op heb. Dan past het beeld van mij en de VVD al niet meer, dan zit daar ook een soort verwarring en kunnen we een dialoog aangaan.

Het Rita Verdonk-shirt van Casper Sikkema

Terwijl ik dit stuk schrijf komt ineens Vice-hoofdredacteur Casper Sikkema langsgelopen in een shirt van Rita Verdonk. Om even jullie geheugen op te frissen: dat was de politica met de bijnaam 'IJzeren Rita' die ooit in de running was om de VVD te gaan leiden en die, toen dat niet lukte, haar eigen partij Trots op Nederland oprichtte. Dat was ook niet zo'n succes, maar de dubieuze opruiende campagnefilmpjes vol lichtgetinte mannen met petjes die onder andere omaatjes beroven, werden een internethit.

Heb je wel eens op Rita Verdonk gestemd?
Nee, ik heb nog nooit op haar gestemd. Toen ze nog zeer ambitieus was vond ik haar niet heel dope. Ze probeerde de Nederlandse Margaret Thatcher te zijn, maar dat faalde jammerlijk. En ik las vorige week dat het bedrijf dat ze na haar politieke debacle heeft opgezet ernstig is mislukt. Inmiddels vind ik haar een grappig persoon, die ooit een rolletje speelde in de politiek. Ik draag mijn Verdonk-shirt vooral daarom.

En ook om populisten eraan te herinneren dat ze moeten mislukken?
[lacht] Nou ja, ik vind t-shirts met een opdruk over het algemeen compleet achterlijk. Ik loop in principe ook altijd in dezelfde soort kleding, gewoon zwart effen. Maar dit t-shirt, en eigenlijk ook de figuur Rita Verdonk, vind ik zó grappig. Ik denk ook niet dat veel mensen zo'n shirt hebben. En op het moment dat ik het draag durf ik er mijn linkerteen om te verwedden dat niemand op dat moment dat t-shirt droeg.

Dus je wilt graag uniek zijn?
Uiteindelijk is dat misschien wel de sneue conclusie.

Is het een origineel T.O.N.-shirt eigenlijk?
Ja, ik liep ooit stage bij de VPRO, en daar lag opeens een hele merchandise-lijn van Rita Verdonk. Ik weet niet hoe die daar terecht is gekomen, maar ik heb er twee t-shirts uit ontvreemd. Ik heb thuis nog een oranje versie, de zwarte die ik aanheb vind ik nog best wel mooi.

Ben je zelf wel trots op Nederland?
Intuïtief zou ik zeggen: niet echt, omdat trots zijn op een land altijd dommig overkomt. Zeker ook omdat ik niet in Nederland geboren ben. Maar als ik van vakantie terugkom, denk ik altijd in het vliegtuig: ik was net in Italië, of in Amerika, dat zijn echt walgelijk slecht geregelde landen in vergelijking met dit keurig aangeharkte Nederland. De verschillen tussen arm en rijk zijn hier relatief klein, heel veel dingen zijn relatief goed geregeld. Ik weet niet of ik daar, als niet-goed-geregeld persoon, trots op kan zijn, maar ik ben er wel blij mee. Ook voor mijn toekomstige kinderen.

Denk je dat het typisch voor millennials is om ironisch met de politiek om te gaan?
Weet ik niet. Ik zou het gek vinden als je nu met een Geert Wilders t-shirt ging rondlopen. Dat zou teveel mensen schofferen die ik niet zou willen schofferen, of die ik gewoon aardig vind. Maar Rita Verdonk kun je wel ironisch gebruiken, en er zit ook een soort nostalgie in naar die tijd. Wat ik hoop te bereiken is dat mensen denken, als ik ergens in een café zit: wat is dat voor lelijk t-shirt? O, dat is Rita Verdonk. Wat een domme distinctiestrategie.

De Wim Kok-adidassen van Mette Stam

Abel probeert met zijn VVD-shirt het succes van de VVD om te buigen naar iets progressievers en eigent zich hun beeldmerk toe en Casper wil zich onderscheiden door foute politici uit te lachen. Maar politieke fashion kan ook uit een oprecht fan-schap voortkomen. Ik zag op instagram deze gympen voorbijkomen met in glorieus gouden letters de naam van onze ex-premier Kok: het gezicht van het Paarse kabinet, in de zorgeloze jaren negentig.

Heb je wel eens op Wim Kok gestemd?
Nee, daar was ik nog te jong voor. Maar ik begon net bewust naar televisie te kijken rond de tijd dat hij premier werd. Toen was ik denk ik zes of zeven, en tijdens mijn jeugd was hij de hele tijd op het 8 uur-journaal, waardoor hij een hele vertrouwde kop kreeg.

Dus het was uit nostalgie, de schoenen?
Nou ja, ik wilde die schoenen bestellen en ik had eerst geprobeerd om Obama erop te laten zetten. Maar dat kwam er niet doorheen bij Adidas. Als dat niet mag, dan zet ik er een Nederlandse politicus op, die kennen ze daar toch niet, dacht ik. En wie vind ik een toffe vent, iemand die ik nu nog zou kunnen stemmen? Toen kwam ik bij Wim Kok uit.

Vond je de politiek van toen sexier, of modieuzer? Want er was niemand uit de huidige politiek die je op je schoenen had willen zetten?
Het is al een tijdje geleden dat ik die schoenen ging laten maken, in ieder geval vóór de afgelopen verkiezingen. Maar ik heb nu GroenLinks gestemd, maar meer op de partij dan op Jesse Klaver. Ik vind niet dat er op dit moment iemand in de politiek is die de sexy of de schwung heeft. Ik weet niet of het beter was ten tijde van Wim Kok, misschien hebben we dat überhaupt wel niet in Nederland.

Maar Wim Kok was dus als enige wel sexy?
Nee, ik vind dat gewoon een fijne vent die vertrouwen uitstraalt. Het was meer dat gevoel van hoe ik hem zag in mijn jeugd, en hoe het er toen politiek voorstond. De PvdA was nog de grootste partij, als ik daar nu aan terugdenk word ik weemoedig. Ik denk ook dat onze leeftijdsgroep, in ieder geval dat deel ervan dat linkse ouders heeft, een positief beeld van Wim Kok heeft. Dat je er geen kwaad woord over hem zult horen. Nu zijn we wat ouder en hebben we overal een mening over.

Je ging niet voor de cultstatus dus?
Nee het gaat echt om dat politieke sentiment. Al zou ik het leuk vinden als er een echte Wim Kok-kledinglijn komt. Maar hoe die er dan uit zou zien weet ik niet. Veel grijs waarschijnlijk.

En paars.
Ja en heel veel paars, maar dat is echt een lelijke kleur om te dragen.

De schoenen van Mette zijn overigens nog steeds te koop.

Tagged:
nederlands
politiek
vvd
normaal
Rita Verdonk
wim kok