maak kennis met de tiener die vecht voor jouw toekomst

“Het verschil tussen mijn generatie en die van jaren terug is dat wij een gevoel van macht hebben, en begrijpen dat we dingen vanuit een nieuw perspectief zien.” De zestienjarige Xiuhtezcatl Martinez gaat de strijd aan met de Amerikaanse regering en de...

door Francesca Dunn
|
19 juli 2016, 11:40am

Top Roark Revival.

Wat deed jij toen je zestien was? In parkjes rondhangen met je vrienden en sigaretten jatten? Of misschien zat je dagenlang in je kamer te gamen? Waarschijnlijk was je niet bij de VN wereldleiders aan het toespreken en dat bewijst maar dat Xiuhtezcatl Martinez niet zomaar een zestienjarige is. Hij groeide op tussen de tradities van zijn Azteekse vader en het activisme van zijn moeder. Zij richtte in 1992 de school Earth Guardians in Hawaii op, gefocust op het behouden van het milieu. Intussen is de school uitgegroeid tot een wereldwijde non-profitorganisatie met negenhonderd leden, waarvan Xiuhtezcatl de jeugdambassadeur is. "Het geeft zo'n kracht," zegt Xiuhtezcatl via Skype. "Het verspreidt positiviteit en hoop over de hele wereld, en motiveert mijn generatie om een toekomst achter te laten waar we trots op kunnen zijn." Hij zit in de studeerkamer van zijn ouderlijk huis, een "klein bakstenen huisje" in een van de mooiste buurten van Boulder in Colorado. Zijn lange zwarte haar reikt tot buiten het beeld. Door de media is hij neergezet als de anti-Bieber, hij is charmant en vol zelfvertrouwen; een stortvloed aan woorden valt uit zijn mond met een enthousiasme die aanstekelijk is. Xiuhtezcatl stond nog geen maand geleden in het nieuws omdat hij de regering van de Verenigde Staten heeft aangeklaagd wegens het niet aanpakken van klimaatverandering. De tiener valt daarmee niet alleen een van de machtigste regeringen aan, maar ook een van 's wereld grootste industrieën - en hij lijkt nog te gaan winnen ook. Dus op het moment is hij in afwachting van wat nu al het belangrijkste proces van de eeuw wordt genoemd. In de tussentijd geeft hij speeches, werkt hij mee aan Leonardo DiCaprio's documentaire over milieuvervuiling en gaat hij ook nog naar school.

Het is opvallend dat Xiuhtezcatl tijdens TED-talks en andere presentaties helemaal niet zenuwachtig is. Hij heeft maar één keer een speech daadwerkelijk uitgeschreven - toen hij voor de VN moest spreken - maar die schrapte hij ook op het laatste moment om iets te zeggen dat direct uit zijn hart kwam, want "dat komt honderd keer zo hard aan." Voor het geval je niet helemaal up-to-date bent wat betreft milieukwesties: op 22 april 2016 tekenden bijna 200 landen in Parijs een akkoord dat ervoor moet zorgen dat de uitstoot van CO2 wereldwijd omlaag gaat. Het is een mooi begin, maar er is ook veel kritiek geweest over dat dit akkoord niet genoeg is. Xiuhtezcatl zat dus tussen de mensen die het akkoord hebben getekend, en zegt dat ze "snappen dat er iets moet veranderen. Mensen zijn bereid iets te doen en de gaten op te vullen die door dat akkoord achterblijven." Tijdens die bijeenkomst ontmoette hij ook Leonardo DiCaprio. "Hij is heel cool en nuchter, echt tof," lacht hij. "We konden eindelijk met elkaar praten na vele jaren elkaars werk te hebben bewonderd."

Hij sprak voor het eerst voor een publiek op zesjarige leeftijd, na het zien van DiCaprio's The 11th Hour. Sindsdien heeft hij vele prijzen gewonnen, waaronder de Youth Change Maker of the Year die werd uitgereikt door Barack Obama. Ook werd hij door Obama uitgekozen voor de nationale jeugdraad. "Oh man, hij is ons wel een beetje vergeten hoor! President zijn is ook moeilijk," zegt hij. Het idee was dat jongeren hun ideeën over het presidentschap met Obama zouden delen, maar ze wachten nog op een uitnodiging. Omdat Xiuhtezcatl zo welbespraakt is, vergeet je snel dat hij zo jong is. Volgende week wordt hij zestien, maar dat zal niet gepaard gaan met een extravagant feest. In plaats daarvan neemt hij een vliegtuig naar Peru. Als onderdeel van het curriculum van zijn experimentele school vliegt hij met zijn klas naar Zuid-Amerika om samen te werken met de plaatselijke gemeenschap, en tegelijkertijd te leren hoe de cultuur en samenleving zich heeft ontwikkeld sinds de komst van de Spaanse kolonisten. "Door te reizen krijg ik de kans om steeds verliefder te worden op de planeet die ik probeer te redden. Het maakt je ook bescheiden; het herinnert me aan het feit dat de aarde enorm is, dat de problemen die we tegemoet gaan ook enorm zijn, en dat ik in dit alles maar één persoon ben uit miljoenen die dingen proberen te veranderen."

"Itzcuauhtli! Ben je nog steeds veganist?" roept hij naar zijn kleine broertje. "Top. Ik ook!" Ze zijn als sinds hun geboorte vegetariër, maar proberen nu een nieuw niveau te bereiken door veganist te worden en te zien wie dat het langst volhoudt. Ze zijn gisteren begonnen. Hij is zich goed bewust van het feit dat hij een speciale opvoeding heeft gehad, en gebruikt Earth Guardians daarom als een manier om anderen te begeleiden. "Ik denk dat we meer jonge mensen enthousiast kunnen maken door bepaalde woorden weg te doen." Hij begrijpt dat de meeste jongeren niet echt zitten te wachten op een leven als hippie. "Hoe inspireer je een generatie zonder hoop?" vraagt hij. "We worden allemaal systematisch beroofd van onze macht, of zo voelt het in ieder geval. Vanaf het moment dat we worden geboren leren we dat we dingen pas kunnen veranderen als we ouder zijn. Het verschil tussen mijn generatie en die van jaren terug is dat wij een gevoel van macht hebben, en begrijpen dat we dingen vanuit een nieuw perspectief zien."


Xiuhtezcatl is geen fan van de Amerikaanse regering. "We zijn blind voor de onderdrukking van mijn volk, inheemse stammen en mensen met kleur, omdat het makkelijk is om de andere kant op te kijken. Vooral als rijke mensen er profijt van hebben." Hij is nog te jong om te stemmen, maar weet precies wie zijn stem zou krijgen. "Man… I feel the Bern!" zegt hij met een lach. "Bernie is de eerste kandidaat die daadwerkelijk de stem van het volk zou kunnen vertegenwoordigen. Hij heeft het letterlijk over een politieke revolutie! Ik en Bernie passen wel bij elkaar!" De jonge activist benadrukt dat we misschien denken dat mensen in pakken onze leiders zijn, maar dat de wereld uiteindelijk om ons allemaal draait. "Door revoluties en onrust is de wereld gevormd tot hoe wij nu leven." En door nu klimaatverandering te bespreken in de enige taal die mensen in pakken snappen, advocatenjargon in een rechtbank, lijkt het erop dat hij de volgende revolutie op gang gaat brengen. De Amerikaanse regering misbruikt zijn macht door de uitstoot van gassen te negeren die generaties eeuwenlang negatief gaat beïnvloeden. En de rechtbank erkent dit door Xiuhtezcatl's proces aan te nemen. "We zijn al ver gekomen, en hebben daar nu al geschiedenis mee gemaakt. Ik wil zien hoeveel invloed we kunnen hebben. Ik wil laten zien dat we een stem hebben, en dat jonge mensen niet hoeven te wachten om dingen te veranderen. Laat je horen." 

Credits


Tekst Francesca Dunn
Fotografie Dan Martensen
Fotografie-assistentie Alux Austin en Jason Acton.
Jeans en armbanden van model zelf.

Tagged:
Interview
Fotografie
Xiuhtezcatl Martinez