gezichtstattoos in de mode, een omstreden geschiedenis

Wat moeten we vinden van de opkomst van de gezichtstattoo in de mode?

door Alice Newell-Hanson
|
05 oktober 2016, 3:35pm

Gucci spring/summer 17. Photography Mitchell Sams.

Rapper Gucci Mane zat in het publiek bij de modeshow van Gucci. Toen Vogue hem vroeg wat hij ervan vond, was hij te spreken over het 'badass kleine broekpak' van een van de modellen. Maar toen een mannelijk model opkwam met een outfit die dicht bij zijn hart stond, een opvallende gezichtstattoo, had Gucci het eerder over de broek van het model in plaats van zijn opvallende neptattoo. Alessandro Michele stuurde het Letse model Lorens de catwalk op met quotes van William Blake's Song of Innocence and Experience verspreid over zijn nek en gezicht. Gucci vertelde dat hij nooit eerder zo een model had zien lopen op de catwalk. Voor iemand met de beste/slechtste gezichtstattoo van de recente geschiedenis is dit verrassend ingetogen. Je zou namelijk denken dat iemand met een ijshoorn op zijn gezicht ietwat uitgesprokener zou zijn over een modeontwerper die experimenteert met deze look.

Gezichtstattoos zijn ook al een tijd aanwezig in de modewereld, neem John Galliano's show voor Givenchy in 1996, maar tot nu toe is het daarover vrij stil geweest. Maar wat betekent het nu er elementen uit de onderkant van de maatschappij als accessoires worden gebruikt voor outfits van duizenden dollars?

Gezichtstattoos worden sterk geassocieerd met bendes en hebben daarbinnen ook ingewikkelde betekenissen. In de jaren tachtig werden tattoos namelijk gebruikt door Californische bendeleden om hun trouw te uiten en angst te scheppen bij hun rivalen. Door de emblemen van hun bendes op het meest zichtbare lichaamsdeel te tatoeëren, het gezicht, gaf dat niet alleen een permanente toewijding, maar ook een duidelijke dreiging weer.

Volgens cultureel antropoloog Margo DeMello worden gezichtstattoos in het westen al millennia lang als abnormaal bestempeld. In de tijd van de Grieken en Romeinen werden criminelen in hun gezicht gebrandmerkt om ze voor altijd neer te zetten als misdadigers. "Gezichtstattoos hebben nog altijd een extreem stigma buiten de wereld van de tatoeages," vertelt DeMello.

Dat gevoel van gevaar is ook reden voor ontwerpers om met gezichtstattoos aan de haal gaan. Recentelijk zijn tattoos die lijken op die van bendes zichtbaar geworden op de catwalk. Zo stuurde Chanel in 2013 modellen de catwalk op met een chanel-logo onder hun ooghoeken, een verwijzing naar de 'traan-tattoo' die gebruikt wordt door bendeleden - maar ook hiphop-artiesten - om aan te tonen hoeveel tijd ze hebben gezeten, hoeveel mensen ze hebben verloren, of hoeveel mensen ze gedood hebben.

En nu verwijst de show van Gucci naar de gezichtstattoos van bendes zoals MS-13 en de Mara-18. Ook al is de inhoud van de teksten geënt op William Blake, is de "AM" op het hoofd van het model geschreven in een gotisch lettertype. Deze middeleeuwse letters zijn populair binnen bendes.

In beide gevallen heeft een modeontwerper een element van een groep buitenstaanders een context gegeven binnen de wereld van extreme luxe. In zijn recensie van de show van Chanel benadrukt Tim Blanks het contrast dat Karl Lagerfield creëerde tussen 18e-eeuwse losbandigheid en hiphop. Ook beschrijft hij de soundtrack gemaakt door geluidsontwerper Michel Gaubert als "Ghetto Royale."

Hoewel haute couture wel degelijk de inspiratie voor gezichtstattoos kan zijn - bijvoorbeeld voor deze fan van Louis Vuitton - wringt het toch een beetje dat een commercieel luxemerk als Gucci zomaar aan de haal gaat met een sociaaleconomisch benadeelde subcultuur. Zeker omdat het verhaal van die subcultuur in de modeshow totaal niet verteld wordt.

Aan de andere kant is er ook Shayne Oliver, die voor Hood By Air al vaak modellen met echte gezichtstattoos heeft gecast. In de voorjaarsshow van dit jaar liepen de op straat gevonden modellen Sunny en Chucky mee, die beiden letters en symbolen op hun gezicht hadden staan. Op deze catwalk kwamen de tatoeages wel tot hun recht, omdat de hele boodschap ook ging over een opstandige jeugd. Oliver leent niet zomaar wat van een subcultuur, hij probeert ze ook te vertegenwoordigen. De oorsprong van Hood By Air ligt in buitengesloten subculturen en op een manier is dat element nog steeds in het label aanwezig.

"Ik vind het cool, maar alleen als het goed wordt uitgevoerd." Dat zei Justin Bieber dit jaar tegen GQ over gezichtstattoos. Een paar maanden later had hij zelf een tatoeage op zijn gezicht: een klein kruis onder zijn rechteroog. Niet iedereen is ervan overtuigd of zijn tattoo "goed is uitgevoerd," maar zijn mening over dit onderwerp was in ieder geval niet gek. Wanneer een merk aan de haal gaat met de tattoos van een subcultuur, voelt het vaak niet goed - het voelt oppervlakkig.

Credits


Tekst Alice Newell-Hanson

Tagged:
Tattoos
Mode
gezichtstattoos