het probleem van schattige dierenvideo's

Is de schattigheidscultuur op Instagram - waar puppy’s gekleed gaan als pokémon en katten hun favoriete koffiemerk promoten - dieronvriendelijk geworden?

door Alice Newell-Hanson
|
03 november 2015, 8:54am

Ik hou van schattige dieren. Wie niet? Ik liep eens met een vriend op straat toen er een schattig Brussels griffonnetje voorbij kwam. Ik kneep zo hard in zijn arm dat hij nog drie dagen een blauwe plek had. Maar toen ik laatst de explore-pagina van Instagram ontdekte begon ik me zorgen te maken om al die schattigheid.

Het eerste explore-overzicht op mijn account bestond uit een mix van modedingen, opgeleukt met een paar beroemde dieren, zoals Grumpy Cat. Het algoritme had al snel door waar ik echt warm van word. Mijn klikgewoontes zeiden dit tegen Instagram: "Weg met die pumps en laat me een dwergkeeshondje zien." Met Instagram op mijn telefoon was het net alsof ik een dierenasiel in mijn broekzak had, eentje dat ook luiaards en panda's opvangt.

Het werd erger en erger. De evolutie van mijn Instagramdieren ging lijnrecht in tegen alles wat Darwin ooit opschreef. Alleen de slapste en minst aangepaste dieren bleven over, met de grootste ogen, de gruwelijkste overbeten en de meest mismaakte lichamen. Omdat ik te doen had met al die chinchilla's in miniwinkelwagentjes, zwaar opgemaakte Pekingezen en Schotse vouwoorkatten die meer op een poef dan op een poes lijken, belde ik de American Society for the Prevention of Cruelty to Animals (ASPCA).

Dit is wat ik Cori Menkin vroeg, CEO van de ASPCA Puppy Mills Campagne:

"Leidt de populariteit en de commerciële potentie van schattige dieren op sociale media tot het doorfokken van rassen, verlating en exploitatie? Het Youtube-kanaal van de beroemde Japans-Schotse vouwoorkat Maru zou bijvoorbeeld al 180 duizend dollar aan winst hebben opgeleverd. Dat is een behoorlijke financiële prikkel. Instagram is natuurlijk niet de enige die schattige dierenplaatjes genereert, maar ouderwetse kittenkalenders waren lang niet zo effectief als het gaat om het verlenen van sterrenstatus aan huisdieren."

Mijn zorgen waren gerechtvaardigd, zei Cori. Ze gebruikte het voorbeeld van hondjes die zo gefokt zijn dat ze op teddyberen lijken, vaak een kruising tussen een Bichon frisé en Shih tzu. "Wie wil er nou geen puppy die lijkt een teddybeer?" zegt ze. "Ze zijn superschattig, daarom doen ze het zo goed doen op sociale media. Er is toch niemand die zo'n gezichtje afwijst? Helaas weten de fokkers dat ook. Ze fabriceren deze puppy's en masse en verkopen ze voor extreem hoge prijzen.

via @munchkintheteddybear

Er kleven minimaal twee gevaren aan deze vraag-en-aanbodlijn: ten eerste de misvatting dat dieren producten of knuffeldieren zijn en geen behoeftige, levende wezens, ten tweede dat fokkers het minder nauw nemen met de regels, wat leidt tot genetische defecten en gezondheidsproblemen.

"Als sommige rassen trending worden," legt Cori uit, "weten de fokkers dat ze meer geld kunnen verdienen. Ze zijn alleen gefocust op het creëren van meer en meer en doen weinig moeite om genetische problemen uit het ras te bannen."

Een voorbeeld hiervan is de bulldog. Op Instagram heeft #bulldog vijf miljoen berichten en is daarmee een populaire hondenhashtag. Maar volgens BulldogsWorld.com komt meer dan negentig procent van alle bulldogs ter wereld via een keizersnede. De honden zijn gefokt op hun enorme hoofden, waardoor de teefjes niet meer kunnen baren zonder chirurgische ingreep.

"Het zegt iets wanneer gefokte dieren niet meer via de natuurlijke weg ter wereld kunnen komen," zegt Cori. Ze benoemt nog een lijst met neveneffecten van onverantwoord fokken, zoals gewrichtsproblemen en problemen met de spijsvertering. Kleine hondenrassen als de chihuahua - #chichuahua is met meer dan acht miljoen berichten de populairste hondenhashtag - hebben vaak gewrichtsproblemen. Hun knieschijven schieten vaak uit de kom, iets wat alleen operatief kan worden hersteld.

"Het is niet nieuw om rassen puur op esthetiek te fokken," zegt dokter Richard Goldstein, het hoofd van de Animal Medical Center in New York. "Omdat de resultaten zichtbaarder zijn door social media, lijkt het een trend, maar het gebeurt al honderden jaren." Het hele idee van hondenrassen is een menselijk product. "Wanneer je honden zich op een natuurlijke manier laat voortplanten heb je in de kortste keren alleen nog maar dikke bruine honden," aldus dokter Goldstein.

"Mensen hechten steeds meer aan het uiterlijk van hun huisdier," vervolgt hij. "Huisdieren horen tegenwoordig bij het gezin. Het is niet meer zoals vroeger, toen de hond buiten in zijn hok lag te stinken en het niemand iets boeide hoe het beest eruit zag. Wanneer een hond alleen voor het uiterlijk wordt gefokt, en het gebeurt onverantwoord, loop je tegen veel problemen aan."

De groei van dierenfaam op social media is het ultieme voorbeeld van de veranderde blik waarmee we naar dieren kijken. We praten vandaag de dag over beroemde dieren, in plaats van over de dieren van beroemdheden. Natuurlijk, beroemde dieren had je ver voor het Instagram-tijdperk ook al. Kijk maar naar Mr. Winkle die Carrie Bradshaw in populariteit passeerde tijdens haar eigen signeersessie. Alleen zorgt Instagram voor een veel groter platform voor de dieren en hun eigenaren. Neem Grumpy Cat:

Grumpy Cat, echte naam Tardar Sauce, kwam als voorbestemde meme ter wereld. Mede dankzij haar karakteristieke onderbeet en haar dwerggroei heeft ze ongeveer een miljoen volgers op Instagram (@realgrumpycat). Ze toert nu door de VS om haar eigen koffiemerk en boek te promoten, onder meer op SXSW, in footballstadions en bij tijdschriften. In 2013 kon niemand meer om haar heen. Een bezorgde blogger heeft zelfs een campagne voor haar opgezet: #FreeGrumpyCat. Op zijn website AllThingsD schreef Mike Isaac, "Als ik een chagrijnige kat zou zijn dan zou ik liever dood zijn dan vastzitten op een feest dat 24/7 doorgaat, waar dronken gekken hongerig wachten op een selfie met mij."

Ik belde met PETA (People for the Ethical Treatment of Animals) om te vragen wat zij doen voor dieren zoals Grumpy Cat. "Onze belangrijkste boodschap," antwoord de senior campagnemaker Ashley Byrne, "is dat het welzijn van de dieren altijd voor het idee van winst maken zou moeten komen." In december 2014 schreef de Daily Express dat Grumpy Cat haar baasje, Tabatha Bundesen, al meer dan 100 miljoen dollar heeft opgeleverd, waar Bundesen het overigens niet mee eens is. Byrne gaat verder: "Waar mensen kunnen kiezen om deel te zijn van een wereldwijd spektakel, kunnen dieren dat niet. We moeten dieren als dier blijven zien, niet als product."

Nu is het bij Grumpy Cat moeilijk te zien of ze zich echt ellendig voelt, mede door haar bedrukte uitstraling. Er zijn echter ook positieve gevolgen voor dieren, aldus Byrne. PETA plaatst zelf ook aardig wat schattige dierenvideo's die juist miljoenen mensen aanmoedigen om dieren wat beter te behandelen, zoals 'Have You Hugged Your Chicken Today?'. "Door mensen te laten zien hoe intelligent en vriendelijk beesten als kippen, koeien, ratten en varkens kunnen zijn, willen we duidelijk maken dat die dieren net zoveel liefde verdienen als katten of honden."

Populaire video's van exotische dieren leiden echter weer tot een grotere vraag om deze dieren als huisdier te houden, terwijl hun natuurlijke habitat niet bepaald op een huiskamer lijkt. Neem de video van het kietelen van een luiaard. Dat filmpje schijnt behalve dierenmishandeling (zie de Tickling Is Torture-campagne) ook de stroopjacht op die schattige kraalogige wezentjes te bevorderen in de bossen van Borneo.

via @toastmeetsworld

Dus wat staat je te wachten als Instagram-dierenliefhebber? Kies je te volgen dierenvriendjes met zorg. Zoals Byrne het uitlegt: sociale media kunnen ook een positieve invloed hebben op het dierenwelzijn.

De komiek Josh Ostrovky en Katie Sturino hebben bijvoorbeeld een Instagram-account aangemaakt voor hun hond Toast (@toastmeetsworld), een hond met een gekke tong, om mensen bewust te maken van de narigheid die voortkomt uit foute fokkerijen. Hun account toont de gevaren van onverantwoord fokken van hondenrassen en heeft meer dan 300 duizend volgers met hashtag #StopPuppyMills.

Dus als die video van miauwende kittens die je zojuist urenlang hebt zitten kijken je aansteekt om een huisdier te nemen, koop dan een asielkat en geen doorgefokt beest, en zeker geen luiaard.

Credits


Tekst Alice Newell-Hanson
Beeld via @realgrumpycat

Tagged:
Instagram
Social Media
PETA
toast
dieren
THE FAT JEW
aspca