deze amsterdamse fotograaf documenteerde de grimmige schoonheid van de bijlmer

De tweeëntwintigjarige Jonna Bruinsma wil met haar documentaire fotografie andere werelden onderzoeken en leren kennen.

door Lianne Kersten
|
19 december 2017, 10:32am

Gedreven door een nieuwsgierigheid naar het onbekende probeert Jonna, geboren en getogen in Amsterdam-West vlakbij de Jordaan, met haar camera zo dichtbij mogelijk op haar subjecten te komen. Dit bracht haar onder andere in de Vogelbuurt in Amsterdam-Noord waar ze een portretserie maakte van vrouwen die in de schulden zitten, en op het Landje bij Amsterdam, waar ze een aantal weken doorbracht met de stadsnomaden die daar buiten de maatschappij leven.

Met haar werk lijkt de jonge fotograaf zich aan te sluiten bij een groep fotograferen die hun inspiratie vindt in de ooit ‘utopische’ buitenwijken van een stad, waarvan de betonnen architectuur het decor is gaan vormen van een minimalistisch, ongepolijst soort esthetiek. Maar het vastleggen van ‘achterstandswijken’ door een buitenstaander roept mogelijk wat ethische vragen op. We zochten Jonna op om te praten over haar project.

i-D: Hi Jonna. Hoe kies je de plekken die je wilt vastleggen uit?
Jonna: Ik ben altijd gefascineerd door geïsoleerde netwerken. De plekken waar je niet snel binnen kunt komen of de plekken waar veel mensen niet snel heen gaan omdat er allerlei vooroordelen over bestaan. Dat is niet afhankelijk van sociale klasse; ik zou bijvoorbeeld nog heel graag een serie maken waarin ik op bezoek ga bij een aantal hele rijke families in bijvoorbeeld Oud-Zuid. Dat is voor mij diezelfde fascinatie: een gesloten wereld waar je anders niet binnen komt. Door mijn fotografie wil ik een eerlijker beeld naar buiten brengen. Niet om een statement te maken, maar om te laten zien wat er ook nog bestaat buiten jouw eigen wereld. Sommige mensen wonen bijvoorbeeld in een volledig wit dorp en komen daar nooit in aanraking met andere etniciteiten. Ik hoop dat ze deze serie bekijken en zien dat verschil juist mooi is.

De serie uit de expositie maakte je in de Bijlmer. Waar komt die interesse voor de Bijlmer ineens vandaan denk je?
De wijk intrigeert me; hoe er zoveel mensen dicht op elkaar wonen en toch in hun eigen gemeenschap leven vind ik interessant. Ik hoorde dat er 150 kerken in de Bijlmer staan – dat is heel bijzonder. Die rijkheid aan culturen vind je nergens anders. En er komt zoveel creativiteit uit de Bijlmer. In de Pijp bijvoorbeeld zou ik niet snel gaan fotograferen; toeristisch of hip boeit me niet. Ik vind het interessant om veel verschillende werelden te leren kennen, maar wel juist de werelden en plekken waar al een beeld over bestaat voordat mensen er zijn geweest. Die plekken zijn vaak minder toegankelijk. Over de Bijlmer bestaan nog steeds een negatieve vooroordelen, ook al wordt het hipper en is het langzaam aan het gentrificeren. Dat negatieve wil ik veranderen. Deze expositie vormt dan ook een vooronderzoek voor een groter project waarin ik een aantal maanden ga inzoomen op één onderdeel van de Bijlmer.

Ben je in jouw werk niet bang voor valkuilen als exoticisme of het reproduceren van bepaalde stereotypes?
Ik ben me er zeker bewust van dat mensen dat zo kunnen zien. Dat blijft lastig als fotograaf. Maar voor mij zit het verschil in de manier waarop je je werk benadert. Ik fotografeer mensen natuurlijk deels omdat ik het plaatje bijzonder vind, maar ik wil ze vooral vastleggen om hun verhaal. Daarom doe ik veel onderzoek naar de plekken waar ik werk. Ik behandel iedereen met respect en als gelijke, niet alleen het object dat ik fotografeer. Ik leer mensen kennen en bepaal daarna dat ik ze wil fotograferen. De foto’s die ik maak, analoog, zijn dan ook realistisch en eerlijk. Ik wil dichterbij komen, een vertrouwensband opbouwen, soms bij mensen thuis komen. Daarna maak ik pas foto’s, zodat het een positieve uitwisseling is tussen zowel ik als degene die ik fotografeer. Het gaat dus om de context waarin het gebeurd. Bewustheid van deze kwesties maakt voor mij het verschil.

Wat hoop je met jouw werk te veranderen?
Ik wil met mijn werk geen scheiding aanbrengen door bepaalde groepen uit te lichten, maar er juist voor zorgen dat we meer gaan samenleven. Ik heb het gevoel dat mensen soms teveel zichzelf bezig zijn, waardoor er een gevoel van gemeenschap mist in sommige delen van de stad. En dat individualistische wordt volgens mij alleen maar erger nu het verschil tussen arm en rijk groter wordt. De huizenprijzen worden hoger en over een tijdje wonen alleen mensen met veel geld in de binnenstad. Dan gaan bevolkingsgroepen nog minder gemengd leven. We wonen allemaal in de stad Amsterdam en toch zijn er zoveel buurten om ons heen die we nauwelijks kennen. Iedereen blijft in zijn bubbel. Met mijn foto’s hoop ik mensen daaruit te halen en hun wereldbeeld te verbreden.

Meer werk van Jonna vind je op haar website en Instagram.

Tagged:
Bijlmer
brutalisme
Jonna Bruinsma