2017 – het jaar waarin we iets waarmaakten

Vorig jaar voorspelde Kylie Jenner dat we dingen zouden beseffen, dit jaar voegden we de daad bij het woord. i-D blikt terug op een bewogen jaar.

|
dec. 22 2017, 1:41pm

"Like, ik heb het gevoel dat ieder jaar een nieuwe energie heeft. En ik heb het gevoel dat dit jaar, like, echt het jaar is van dingen beseffen." Met deze woorden luidde realityster en orakel Kylie Jenner 2016 in. In een video op haar YouTubekanaal blikte ze bijna twee jaar gelden vooruit op wat volgens haar een jaar vol inzichten zou worden.

2016, looking good,” waren de woorden waarmee ze de diepzinnige video afsloot. Jenner had deels gelijk. We beseften goede dingen, werden woke. Maar helaas beseften we ook dat discriminatie, seksisme en racisme de wereld nog niet uit waren. Eind 2016 hadden we genoeg beseft. Het roer moest om. Daarom herinterpreteerden we haar wijze woorden, en kreeg haar “realizing stuff” in 2017 een nieuwe betekenis. Niet langer beseften we dingen – we realiseerden zaken, pakten ze aan, en kwamen op voor waar we in geloven.

We blikken terug op een aantal nieuwswaardige hoogtepunten uit 2017 om te zien wat we allemaal waarmaakten.

2017 begon met wat voor 46,4% van de Amerikanen een gewenste gebeurtenis was, en voor de rest van de inwoners (en een groot deel van de mensheid) een regelrechte ramp: Donald Trump werd beëdigd als president van de Verenigde Staten. We beseften in 2016 al wat de gevolgen hiervan zouden zijn, maar kwamen de dag na zijn beëdiging pas massaal in opstand. Wereldwijd werden Women’s Marches georganiseerd. Niet enkel om op te komen voor gelijkheid van vrouwen, maar vooral om te laten zien dat Trump niet wordt gesteund in zijn wetten die de rechten van zoveel bevolkingsgroepen onderdrukken.

Dit sentiment bleef het hele jaar voelbaar. Zo ook op Internationale Vrouwendag, in maart. Ook toen trokken mensen volop de straat op om van zich te laten horen. i-D deed mee, en liep in de week van de Vrouwendag mee met de Women’s March van Amsterdam. Ook hier draaide de mars om meer dan vrouwen, en werd er gedemonstreerd voor solidariteit en verdraagzaamheid.

We vroegen de demonstranten naar hun kijk op het feminisme, en wat ze aan de wereld zouden willen veranderen. Naast genderneutraliteit en gelijkheid, werd de politieke situatie veelal aangehaald. Nederland had een ‘actievere houding’ nodig, en een situatie als in Amerika moest voorkomen worden; de witte middenklasse man mocht niet langer overal mee wegkomen.

Jonge Nederlanders beseften dat ze anderen niet langer konden laten beslissen over de toekomst. Actie was nodig. Daarom trok onze generatie afgelopen maart in grote getalen naar de stembus – al was het maar om in ieder geval hun stem te laten horen.

Foto: Tim Walker

Het geven van een stemgeluid aan groepen die zo lang het zwijgen waren opgelegd, bleek een terugkerend thema in 2017. Het was niet alleen het jaar waarin we in actie kwamen, maar vooral het jaar waarin we opkwamen voor degenen waar normaal te weinig naar geluisterd wordt.

Zo had ook het comité van de Academy Awards iets beseft in 2016. Na de #OscarsSoWhite-controverse van vorig jaar waren de nominees van 2017 gelukkig een stuk diverser. Moonlight werd na wat verwarring op het podium verkozen tot beste film. Naast deze hoofdprijs ontving de film over een zwarte, homoseksuele jongen uit Miami die avond nog twee andere prijzen.

Niet alleen de Academy Awards maakten zich dit jaar hard voor meer diversiteit en gelijkheid. De MTV VMA’s kondigden in juli aan niet langer vast te houden aan genderspecifieke categorieën. Het idee dat mannelijke en vrouwelijke artiesten allebei een eigen award-categorie nodig zouden hebben, versterkte immers enkel het idee dat mannen en vrouwen volgens verschillende maatstaven moeten worden beoordeeld. "Dus we dachten, laten we er dan maar gewoon mee ophouden,” liet Chris McCarthy, de baas van MTV, weten.

De roep voor meer diversiteit bleef na-echoën. Voor het eerst sinds 1999 waren er bij de Grammy’s geen witte mannen genomineerd voor album van het jaar. De mode-industrie deed ook iets met de kritiek van voorgaande jaren, en liet tijdens de New York Fashion Week afgelopen zomer een recordaantal niet witte, lhbtq- en plussize modellen over de catwalk lopen.

Fotograaf Tim Walker bewees dat “welke kleur je ook hebt, je jezelf moet kunnen zijn op elke manier,” door voor de nieuwe Pirelli-kalender met een compleet zwarte cast te werken. "Dit is een belangrijke culturele ontwikkeling," zei model Thando Hopa over de kalender die vorig jaar werd uitgebracht. "Dit zijn geen standaard beelden die zich conformeren aan stereotypes." "Dit is een historische kalender," voegde Naomi Campbell toe. "De beste ooit!"

Nederland mengde zich op haar eigen, oer-Hollandse manier in de gesprekken over gelijkheid, diversiteit en racisme. Zoals ieder jaar stak de Zwarte Pieten-discussie in 2017 wederom de kop op. Tussen de pro-Zwarte Pieten-leuzen door bracht een eclectische groep van ruim tweehonderd creatievelingen een tegengeluid. Ze schaarden zich achter de Zwarte Piet is Racisme-beweging, en namen deel aan een opvallende beeldcampagne.

Nederland zou Nederland niet zijn als niet ook de NS een van de meest besproken onderwerpen van het jaar was. Dit keer was het alleen niet enkel de vertraging die tot ophef leidde. De NS besloot haar reizigers voortaan aan te spreken met het genderneutrale ‘beste reizigers’ in plaats van ‘beste dames en heren’. Een kleine verandering die velen een positief gevoel geeft, zou je denken. Helaas dacht een groot deel van de Nederlanders op social media er niet zo over. We zouden zijn “afgezakt in een verkrampte samenleving”, en golden de “gevoelens van de meerderheid” dan niet meer? Maar naar de kritiek dat de NS te ver zou gaan, werd niet geluisterd. Dit jaar zetten we onze idealen door.

Genoeg is genoeg, vonden we in 2017 namelijk. Als er iets is wat dat duidelijk maakte, was het #metoo wel. Met lokale varianten in verschillende landen werd wereldwijd het gesprek rond seksueel misbruik op gang gebracht. Je stem laten horen leidde in dit geval ook tot daadwerkelijke effecten; in Nederland leidde de campagne niet enkel tot aangiften, maar ook tot meer vragen bij Slachtofferhulp. "De drempel om seksuele intimidatie te melden is door #metoo verlaagd", zei Victor Jammers, bestuurslid van Slachtofferhulp Nederland. Mensen durven er eindelijk over te praten, vragen te stellen en actie te ondernemen.

Om de cirkel rond te maken, koos Time Magazine deze maand voor een opvallende Person of the Year. Waar Donald Trump vorig jaar op de cover stond, wordt deze dit jaar gesierd door vijf vrouwen die de #metoo-beweging vertegenwoordigen. Geen persoon dus, maar ‘the silence breakers’ verdienden de plek die wordt toegekend aan degene die de meeste invloed had op het nieuws.

2017 was het jaar waarin we zagen dat beseffen alleen niet genoeg was – de stilte moest doorbroken worden. We gingen de straat op, lieten van ons horen, en waren zichtbaarder dan ooit tevoren. Het was het jaar waarin we het heft in eigen hand namen, onze angsten overboord gooiden en dromen realiseerden.

Kylie Jenner zal haar vooruitziende blik op 2018 waarschijnlijk niet met ons delen, maar laten we hopen dat onze acties van dit jaar resultaten zullen brengen. Dat we niet langer ‘nee’ hoeven te roepen tegen discriminatie, seksisme, racisme en geweld. Maar dat een tevreden ‘ja’ volstaat en we samen met Kylie kunnen zeggen: “ 2018, looking good”.