Christiaan: van de marine naar de barbershop

Christiaan Houtenbos is de charismatische haarstylist die bewijst dat geluk, hard werken en veel liefde voor lokken je ver kunnen brengen.

door Adam Fletcher
|
26 november 2014, 1:07pm

Christiaan and Bonnie Berman by Arthur Elgort

In deze commerciële wereld van schoonheid, waarin vrijwel elke visagist en haarstylist die iets voorstelt ook werkzaam is als creatief consultant of director voor de grootheden van de beauty biz, is Christiaan verfrissend puristisch. Hij kiest ervoor om zelfstandig te blijven als het aankomt op de representatie of associatie met welk merk dan ook. Het is zijn enigszins oneerbiedige benadering van wat hij doet die ervoor gezorgd heeft dat Christaan al veertig jaar lang een van de meest gewilde en invloedrijke haarstylisten ter wereld is. Christiaan, die werd geboren als Piet Houtenbos, leerde de kunst van het knippen al vroeg in zijn vaders kapperszaak in Nederland. "Het was een vrij lokale barbershop, en er werd in het begin meer geschoren dan geknipt. Mijn vader tekende een lijn om het hoofd van de klant en ik knipte daar omheen waarna mijn vader het afmaakte", vertelt Christiaan vanuit zijn hotelkamer in Londen, waar hij is voor een covershoot met Mario Testino. "Hij was streng - je moest wel presteren. Hij zei altijd dat het laten vallen van een kam liet zien dat je een slechte kapper was. Als ik een kam laat vallen, zelfs vandaag de dag nog, hoor ik het hem nog steeds zeggen."

De verplichte twee jaren in militaire dienst op 19-jarige leeftijd ontspoorden Christiaans plannen om de zaak van zijn vader over te nemen, maar veranderde ook de loopbaan van zijn leven en carrière. Terwijl hij met de Nederlandse marine gestationeerd was in Aruba ontmoette hij een vrouw die zo enthousiast was over de manier waarop hij haar haren knipte dat ze een aanbevelingsbrief stuurde naar Amy Greene, de editor van Glamour. De vrouw had toevallig dezelfde naam als een beroemde Broadway-actrice, en Amy Greene, die haar verwarde met de ster, regelde voor Christiaan een week in New York waarin hij alle topsalons bezocht. Nadat hij terugkwam uit New York verhuisde hij naar Genève, omdat hij dacht dat het voor zijn toekomstige carrière belangrijk zou zijn als hij Frans zou spreken. "Ik leerde Frans door poker te spelen." Maar het duurde niet lang voordat hij terugkeerde naar New York om te werken in de salon van de prestigieuze Bergdorf Goodman, waar hij de haren knipte van de rijkste en machtigste personen van de stad - inclusief die van de topeditors van Vogue, Harper's Bazaar en Mademoiselle, die allemaal Christiaans moderne benadering van haarstyling adoreerden. "Ik was handig met een haarföhn en ze zochten naar coole, jonge kids die ze naar modellen, zangers en acteurs konden sturen om hun haar te doen." Na een discussie met Bergdorf (onder meer over het feit dat Christiaan erop stond dat hij zijn eigen bruine Pierre Cardin-pakken zou dragen in plaats van de blauwe uniformen van de zaak) besloot Christiaan het allemaal alleen te doen. "Dat was mijn eerste en laatste baan", zegt hij. "Sindsdien werk ik voor mezelf - zelfstandig."

Ik denk dat iedereen zijn eigen stijl moet hebben, zijn eigen ziel en zijn eigen techniek. Ik heb nooit echt iets van iemand geleerd - wat ik ben geworden komt vanuit mezelf.

In die tijd begonnen freelance kappers langzaam op te duiken, en met behulp van een paar goede contacten die Christiaan in de zaak had opgedaan begonnen de klusjes binnen te stromen - het inmiddels opgeheven Mademoiselle gaf hem zijn eerste editorial klus ooit. "Ik was aardig geweest tegen de assistenten bij Bergdorf. Dat is een regel van me: aardig zijn voor assistenten - het zijn de bazen van morgen." Voordat hij het wist, werkte Christiaan met de op dat moment meest veelbelovende fotografen, waaronder Deborah Turbeville, Richard Avedon, Irving Penn, Bruce Weber en Arthur Elgort, met wie hij vandaag de dag nog steeds samenwerkt. "Hij wilde met niemand anders dan mij samenwerken", vertelt Christiaan.

"Arthur zei toen nooit hoe hij het haar wilde hebben, hij zei gewoon "maak het mooi". Je was succesvol als je er simpelweg voor kon zorgen dat de fotograaf een foto wilde maken. Naast al dit werk knipte hij ook nog eens de lokken van de grootste sterren van dat moment, waaronder Debbie Harry en Grace Jones. Klinkt makkelijk? "Het was heel anders dan nu - je ging naar feestjes en dan waren Andy Warhol, Truman Capote en Paris Review's George Plimpton daar. Ik kwam in het juiste groepje terecht, maar we waren nog maar kinderen en heel goede vrienden. Ik ging de hele tijd uit met Grace, en Debbie was mijn buurvrouw, ze kwam vaak langs. Ik word niet gewoon zomaar vrienden met Lana Del Rey nu, je moet een soort connectie hebben. Toch heb je ook nu nog bepaalde modellen waaraan je gehecht raakt."  

Polaroids door Christiaan uit zijn persoonlijke archief

In de jaren zeventig en tachtig begon Christaan iconische haarstijlen te creëren voor de shows van merken als Calvin Klein, Donna Karan en Rei Kawakubo's Comme des Garçons. De look die hij voor de lente '84-show van Comme des Garçons creëerde (een recreatie van de beroemde "buzz cut" die hij een paar dagen eerder bij Bonnie Berman deed voor Vogue) sloeg zo aan dat mensen na de show voor zijn hotel een rij vormden om hem bij hen hetzelfde kapsel te laten knippen. "Het was een goede tijd voor mij. Ik was spontaan. Er was geen sprake van tests, meer van doorlopende conversaties. De shows waren spectaculair in die tijd." Hoewel zijn dagen als haarstylist voor de catwalk nu ver achter hem liggen, wisten Phoebe Philo en modestylist Camilla Nickerson hem terug te lokken voor de lente/zomer '14-show van Céline. "Ik vond het doodeng, het was compleet anders dan vroeger. Ik werd zwetend wakker denkend "dit is niet wat Phoebe wil", maar in de ochtend sloeg ik gewoon de dekens van me af, scheurde ik die in dertig stukjes - en dat was dat." 

Nu hij tegen de 70 aanloopt is de enige persoon die verbaasd is dat hij nog steeds doet wat hij doet Christiaan zelf. "Ik werk met assistenten, maar ik laat ze niks doen. Ze lijken het prima te vinden om gewoon te kijken hoe ik dingen doe. Ik denk dat iedereen zijn eigen stijl moet hebben, zijn eigen ziel en zijn eigen techniek. Ik heb nooit echt iets van iemand geleerd - wat ik ben geworden komt vanuit mezelf." De geweldige vijftig jaar die hij is de industrie werkte, zorgen ervoor dat zijn omvangrijke portfolio nog steeds aantrekkelijk is voor de sterren van vandaag. "Een van mijn favoriete knipbeurten was bij Sky Ferreira, ze stalkte me maanden lang. Ik begon wat te frutselen aan haar haar - ze liet me volledig m'n gang gaan - en ik wist pas waar ik mee bezig was toen ik haar omdraaide. Aan de achterkant liet ik één sliert haar lang, wat geweldig was." Zelfs het publiek wil een stukje van Christiaans magie; zijn gratis knipbeurten in het park, in samenwerking met de Amerikaanse Vogue (oorspronkelijk ontstaan tijdens een samenwerking met Interview magazine in 1991) trekken nog elke keer honderden mensen aan.

Zijn aanhang reikt wijd en zijd en bevat de allergrootste namen uit de mode - van Kate moss tot Jourdan Dunn, Anja Rubik, Lara Stone, Raquel Zimmermann, Cindy Crawford en Abbey Lee Kershaw… Je zult hard moeten zoeken om een topmodel te vinden dat niet haar haren in de handen van Christiaan legde. Zijn nieuwe website Hairbychristiaan.com, die gemaakt is in samenwerking met David Sebbah van Spring Studios, viert zijn geweldige werk met shots gemaakt door onder meer Mario Testino, Inez en Vinoodh en Angelo Pennetta. Ook vind je er backstagefoto's die Christiaan door de jaren heen nam met een polaroidcamera. Christiaan is zonder twijfel een innovator en voorbeeld. Wanneer we hem in 2014 vragen wat schoonheid voor hem betekent, zegt hij: "Schoonheid is verheffend, het maakt het leven mooi en interessant, en het geeft ons iets om naar uit te kijken. We hebben het haar dat we hebben, en de mogelijkheid om dat beter te maken is opwindend. Ik hou gewoon van haar, en schoonheid draait allemaal om verrassingen - dat is waar ik voor ga."

Credits


Tekst Lynette Nylander
Fotografie Arthur Elgort

Tagged:
Interview
Mode
lynette nylander
christiaan houtenbos
mode interviews
haarstylist