in i heart girl is het lichaam onverbloemd

'De vrouw' bestaat niet, in deze fotoserie van Jessica Yatrofski.

door Peter Detailleur
|
25 februari 2016, 9:50am

Jessica Yatrofski is een New Yorkse fotografe die het niet eens is met de manier waarop de media vrouwen afbeelden. Na het succes van haar fotoserie i heart boy voelde ze de drang haar eigen identiteit te onderzoeken, en begon ze aan i heart girl. In die reeks toont ze met rauwe, eerlijke naaktportretten van vrouwen uit haar vriendenkring dat een vrouw meer is dan de stereotypen die de maatschappij haar oplegt. Het boek werd een verzameling van persoonlijkheden die ons erop wijst dat 'de vrouw' een verzinsel is, en dat elke vrouw mooi is op haar eigen manier. Momenteel trekt Jessica door Europa met i heart girl. We troffen haar in Gent, en praatten over mannelijk naakt, androgynie en seksuele chi.

Voor i heart girl fotografeerde je logischerwijs vrouwen. Mannelijk naakt zou wel progressiever zijn geweest. Waarom ben je overgestapt op vrouwen?
Na i heart boy kreeg ik de drang om mijn eigen identiteit als vrouw te onderzoeken. Veel vrouwen in mijn New Yorkse vriendenkring zijn best androgyn, sommigen zou je zelfs wat mannelijk kunnen noemen, en leven erg authentiek. Ik wilde hen vastleggen met mijn camera, en mijn ervaringen als vrouw uiten door die foto's.

In wezen zijn de twee reeksen hetzelfde. Ze tonen het lichaam onverbloemd. Wat ik probeer aan te tonen met beide reeksen, is dat het belangrijk is je eerst te leren identificeren met jezelf, in plaats van met je geslacht. Je moet je eigen verlangens leren kennen, en niet de verlangens die de maatschappij van je verwacht omdat je een man of een vrouw bent. Het gebeurt nog veel te vaak dat een jongen roze spullen wordt ontzegd, gewoon omdat hij een jongen is. Je mag iemands wil om zichzelf te zijn niet belemmeren, gewoon omdat het niet strookt met jouw visie op de wereld. Als je i heart girl bekijkt, zal je zien dat alle vrouwen vrouw zijn op haar eigen manier, en niet volgens de stereotypen die de maatschappij hen oplegt. En dat maakt ze niet minder vrouw, maar juist meer.

Ik ben trouwens van plan de twee te combineren. Hier in Gent zal de expositie vooral rond i heart girl draaien, maar er zullen ook wat beelden te zien zijn uit i heart boy. Op die manier komen de twee samen, wat een interessant effect geeft.

Hoe belangrijk is diversiteit voor jou?
Het is belangrijk om verschillende soorten mensen te vertegenwoordigen. Maar in mijn werk zien de modellen er vaak gelijkaardig uit, al hebben ze verschillende etnische achtergronden. Als ik mijn foto's bekijk, heb ik het gevoel dat alle modellen broer en zus kunnen zijn, al hebben ze niet dezelfde huidskleur. Ze hebben allemaal die menselijke, kwetsbare eigenschap gemeen. Ik hoef niet op zoek te gaan naar mensen om te fotograferen, mijn modellen vinden mij meestal. Dus al die vrouwen, hoe verschillend ze ook kunnen zijn, zochten me op met dezelfde wens: zichzelf uiten met hun lichaam. Op die manier kan diversiteit ook heel erg eensgezindheid zijn.

Zoek je een bepaalde eigenschap in je modellen?
Ik merk dat ik neig naar het androgyne, het ontbreken van uitgesproken mannelijke of vrouwelijke eigenschappen. Maar zoals ik al zei: mijn modellen vinden mij meestal. Toen ik in 2005 net naar New York was verhuisd, ontmoette ik er een kerel die in mijn ogen de ultieme androgyne jongen was. Ik fotografeerde hem, kennissen van hem vonden de foto's leuk en zochten me op, waarop ik hen fotografeerde en hun kennissen me weer opzochten. Soort zoekt soort. Het is een erg organisch proces, als ik dat cliché mag gebruiken.

Waarom willen ze door jou gefotografeerd worden, denk je?
Volgens mij omdat ze op de manier willen worden bekeken waarop ik al mijn modellen bekijk. Als een authentiek persoon. Momenteel heb ik een muze, die ik al even fotografeer. Hij kan nooit wachten om zijn foto's te bekijken, terwijl ik graag eerst een selectie maak en ze misschien wat bewerk. Maar deze persoon wil zijn foto's altijd onmiddellijk zien. Dat komt volgens mij omdat hij zichzelf wil zien zoals ik hem zie. Ik denk dat veel van mijn modellen hetzelfde gevoel hebben, en dat voegt een prachtige extra dimensie toe aan het fotograferen. Dat iemand zichzelf kan zien door jouw ogen, dat geeft iemand kracht.

Je foto's komen erg eerlijk en puur over. Hoewel ik, als man, bij het zien van een naakte vrouw doorgaans meteen de link leg met het seksuele, is dat bij jouw foto's niet het geval. Hoe bereik je dat?
Dat klopt, ik probeer ook helemaal geen seksuele gevoelens teweeg te brengen. Zulke foto's maak ik ook, maar niet voor deze reeksen. Ik denk dat de puurheid en de afwezigheid van seks in de foto's voortkomt uit het feit dat ik mijn modellen niet seksueel verlang. En zij hebben ook geen verlangen naar mij. Daardoor wordt, ondanks het naakt, de nadruk gelegd op het pure, kwetsbare en persoonlijke.

Dat is ook het interessante aan i heart boy. Jij bent het waarschijnlijk best gewend om naakte vrouwen te zien. Ze zijn alomtegenwoordig, de naakte vrouw is een deel van onze cultuur. Naakte mannen zijn dat veel minder. De meeste vrouwen zien een man doorgaans enkel naakt als ze er seks mee gaan hebben, of als ze hem al heel goed kennen. Dus je moet je voorstellen hoe het is om als vrouw naar de foto's in i heart boy te kijken, en mannen in erg kwetsbare, niet seksuele poses in al hun glorie te zien.

Na het gedoe in Keulen hoorde je weer stemmen zeggen dat vrouwen zulk gedrag bij mannen uitlokken, door zich op een bepaalde manier te kleden of te gedragen.
Ik kleed me best conservatief, maar ik straal toch seksuele energie uit. Dat is eigen aan de vrouw. Zelfs een vrouw die een boerka draagt, straalt nog steeds die seksuele chi uit. Elke vrouw heeft het. Het spreekt vanzelf, maar het probleem ligt absoluut niet bij de manier waarop vrouwen zich presenteren. En ik denk ook niet dat de oplossing simpelweg is dat mannen zich maar moeten leren beheersen, het ligt dieper dan dat.
Ik denk dat de hedendaagse man geconditioneerd wordt door de media. Er worden zo veel seksuele beelden van vrouwen op ze afgestuurd, terwijl mannen seksueel ondervertegenwoordigd zijn. Niet dat dat hun gedrag goedpraat, maar als de vrouw zo geobjectiveerd en geseksualiseerd wordt in de media en de maatschappij, moeten we er niet van schrikken dat grote groepen mannen met gierende hormonen vrouwen zien als schepsels die er zijn om hen seksueel te behagen, of om te overwinnen. Door dat overdreven geseksualiseerde beeld van de vrouw onderschatten mannen hun daden ook. Ze krijgen het idee dat vrouwen bestaan voor seks, dat vrouwen op seksueel vlak hetzelfde denken als zij, omdat de media dat ook suggereren. Ze vergeten hoe kwetsbaar en delicaat een vrouw kan zijn, en schrikken wanneer een vrouw fel reageert op een seksueel vergrijp. Verkrachting is gruwelijk, en ik denk dat er een milieu is gecreëerd waarin mannen de ernst ervan onderschatten.

Je reist veel rond met je foto's. Zie je verschil in hoe ze ontvangen worden in verschillende plekken in de wereld?
I heart boy werd in de VS meer onthaald als homo-erotica, terwijl dat helemaal niet is wat ik ermee wilde bereiken. Europeanen zien dat beter, zij begrijpen het. Ze snappen dat je je lichaam, ook als man, kan gebruiken als instrument om jezelf te uiten. Terwijl Amerikanen toch nog best veel moeite lijken te hebben met een naakte man. Mijn werk werd er vaak provocatief genoemd. Als ik in de VS wordt geïnterviewd krijg ik trouwens ook altijd de vraag of mijn modellen homofiel zijn. Europese interviewers stellen me die vraag nooit, ze begrijpen dat dat helemaal niets uitmaakt. In Europa bestaat er een waardering voor het lichaam die in de VS nog ontbreekt.

Wat maakt een vrouw mooi, volgens jou?
Ik vind een vrouw prachtig als ze weet hoe ze zichzelf oprecht kan uiten, en authentiek kan leven. Vrouwelijkheid staat voor mij gelijk aan waarheid en authenticiteit. Als je als vrouw meer naar het mannelijke neigt, en jezelf waarheidsgetrouw uit op die manier, ben je voor mij de meest vrouwelijke vrouw die er maar kan zijn. Andersom ook, als je meer naar het vrouwelijke neigt, uit jezelf dan ook zo, maar wees authentiek en doe het voor jezelf.

Je kan i heart girl nog tot 10 april elke donderdag en zondag bekijken in WATT in Gent.

Credits


Tekst Peter Detailleur
Fotografie Jessica Yatrofski

Tagged:
Cultuur
i heart boy
i heart girl
jessica yatrofski