draag je een hemd of een marcel?

De Vlaamse fotograaf Sien van Look speelt met de verschillen tussen het Nederlands en het Vlaams.

door Eveline Briand
|
21 juni 2016, 3:05pm

Fruitsap (jus d'orange), muizenstrontjes (hagelslag), poepen (neuken), kakken (poepen), marcelleke (hemd) of buitenwipper (uitsmijter) - als Vlaming in Nederland is mijn taalgebruik vaak het onderwerp van gesprek en van een hele hoop hilariteit. In de ogen van de Nederlanders dan. Ik hoef maar een keer een 'amai' of een 'sebiet' te laten vallen en dan ben ik meteen die Belg met haar schattige woordjes.

Dat viel Sien van Look ook op. De Vlaamse studeert sinds drie jaar aan de Gerrit Rietveld Academie. De verschillen tussen deze twee werelden laat ze zien in haar fotoserie Nederlands versus Vlaams. i-D sprak met haar en vroeg bij welk Nederlands woordje ze spontaan in de lach schiet.

Waarom wilde je de verschillen tussen Nederlands en Vlaams in beeld brengen?
Voor school moesten we iets rond 'identiteit' doen. Ik wilde al langer iets met de taalgrens doen. Eigenlijk raar dat die er is, want je denkt altijd: ik spreek dezelfde taal als die Nederlanders. Maar dat blijkt toch niet zo te zijn. Het leek me eerst leuk om een soort handleiding te maken, dan begrijpen de Nederlanders ons misschien wat beter.

Wanneer merkte je dat Nederlanders sommige van je woorden niet begrijpen?
Toen ik hier drie jaar geleden kwam wonen. Je leert Nederlanders kennen en je raakt in gesprek. Op een bepaald moment merk je dat ze je vragen niet begrijpen en kijken ze je dwaas aan. "Heb je wel begrepen wat ik zonet heb gevraagd?" vraag ik hen dan. Schoorvoetend geven ze dan toe van niet. Soms lachen ze met dingen die ik zeg, door een of ander Vlaams woord.

Zoals?
Mijn piercing was stuk en ik wilde hem laten 'herstellen'. Dat vonden ze hilarisch, want je lichaam herstelt van iets. Repareren was het juiste woord. Je hebt natuurlijk de standaard woorden zoals koelkast en frigo, verwarming of chauffage. Maar de Nederlanders houden vooral van de woordjes 'marginaal' [pauper] of 'keerborstel' [bezem].

Van welk Nederlands woord schoot je spontaan in de lach?
Verstandskies vind ik echt heel dwaas. Maar meestal lachen de Nederlanders met de Vlamingen. Ze zeggen vaak dat wij, Vlamingen, dingen heel letterlijk zeggen. Maar Nederlanders zeggen tegen een sandwich 'puntje'. Bovendien spreken ze geen woord Frans, maar gebruiken ze toch croissantje, jus d'orange of de afkorting s.v.p.

Krijg je soms niet te horen: die gekke Belgen met hun vreemde woorden?
Onder Nederlandse vrienden ben ik wel vaak de Belg. Maar door mijn blauwe haar word ik vaker 'de blauwe Belg' genoemd.

Als ze me dan een keertje niet begrijpen, dan zeg ik de twee woorden meteen na elkaar. "Kan je even iets uit de frigo/koelkast nemen?" Die typische Vlaamse woordjes ga ik blijven zeggen totdat ze het kennen en begrijpen. Soms betrap ik mezelf erop dat ik dan opeens magnetron [in plaats van microgolf] zeg. Of biertje in plaats van een pintje. Dan bevries ik even en zeg ik het Vlaamse woord tien keer na elkaar.

Begrijpen Nederlanders jou eigenlijk goed? Ik heb vaak het gevoel dat Nederlanders denken dat ik van een andere planeet kom.
Over het algemeen begrijpen Vlamingen Nederlanders beter. Dat is niet om arrogant te klinken, maar het is wel zo. Soms vind ik dat raar, want dan ben je een verhaal aan het vertellen en is er genoeg context. Dus waarom kunnen ze het woord dan niet afleiden? Blijkbaar kan dat dus niet. Langs de andere kant is het een woord dat ze nog nooit eerder hebben gehoord, dus is het wel begrijpelijk.

Iemand vroeg onder een van je foto's of je ook diarree/spetterpoep onder handen wil nemen. Dat is misschien wel een goede om in de toekomst te fotograferen.
Ja, die is echt wel goed. In Limburg zeggen ze tegen diarree 'racekak', een kak die racet. Maar ik heb al iets met poep gedaan en anders heb ik misschien iets te veel kak in mijn foto's.

Credits


Tekst Eveline Briand 
Fotografie Sien van Look

Tagged:
Kunst
nederlands
Taal
vlaams