All photos by Fiona Clark

deze foto’s van de nieuw-zeelandse lgbt-community werden 40 jaar lang gecensureerd

Fiona Clark krijgt na jarenlange censuur nu pas erkenning voor de foto’s die ze maakte van de Nieuw-Zeelandse LGBT-community.

door i-D Staff
|
17 juli 2015, 1:15pm

All photos by Fiona Clark

Fiona Clark was in de jaren zeventig en tachtig één van de eerste fotografen die zich op de Nieuw-Zeelandse LGBT-scene stortte. Ze fotografeerde haar vrienden bij hen thuis en op feestjes, met persoonlijke, warme beelden als resultaat. Toch kon ze door de censuur en publieke verontwaardiging haar werk jarenlang niet exposeren.

Veertig jaar later heeft een heel nieuwe generatie fans haar ontdekt en heeft haar werk op die manier een tweede leven gekregen. Inmiddels ziet Fiona zichzelf als activistische kunstenares, en houdt ze zich bezig met sociaal-maatschappelijke en milieugerelateerde problemen. We zochten haar op om te praten over het Nieuw-Zeeland van de jaren zeventig en tachtig, en haar huidige bezigheden.

Alle beelden Fiona Clark. Diana en Sheila in de club Mojos, 1975

Hey Fiona, ik heb het idee dat veel jonge Nieuw-Zeelanders hun cultuur als vrij vooruitstrevend zien. Hoe was het sociale klimaat in de jaren zeventig en tachtig?
Ik kon het werk dat ik gemaakt had pas in 2004 exposeren. Daarvoor was de sfeer helemaal niet zo progressief. Er heerste homofobie en dat bracht beperkingen met zich mee, vooral met betrekking tot de manier waarop mensen hun werk deden. Soms was dat heel moeilijk voor me. Galerieën zeiden constant tegen me dat mijn werk niet te verkopen was. Nu, vier decennia later, is er wel interesse.

Bev bij Dance Party Auckland (1974)

Je show Active Eye uit 1974 was berucht en er werden zelfs beelden verwijderd. Wat aan dat werk zorgde ervoor dat mensen zo heftig reageerden?
Het zorgde ervoor dat mensen die men liever niet wilde zien, zichtbaar werden gemaakt. Het was een statement: "Wij zijn hier en we gaan nergens heen". De beelden waren niet confronterend - voor mij in elk geval niet. Het waren portretten van mensen waar ik affiniteit mee had, mensen die ik op de gevoelige plaat wilde vastleggen. Ik hoorde mensen vaak zeggen: "Kan je niet gewoon normale mensen fotograferen?" Maar dit waren juist de normale mensen in mijn leven.

Uit Fiona's serie Go Girl (1970)

Waarom heb je alle beelden met de hand afgedrukt?
Als je destijds iets naar het Kodak-lab liet sturen, zouden ze het werk daar censureren.

Hoe heb je met zulke reacties toch een reputatie op weten te bouwen?
Ik behoor tot het soort mensen die ik fotografeerde en waar ik mee omging: we zijn strijders. Ik heb een strijd gevoerd, en heb het overleefd. Ik bewonderde de vastberadenheid en overlevingstechnieken van deze mensen. Ze zijn wel een stuk harder dan ik en hebben het in het leven veel moeilijker gehad. Ik heb altijd geloofd in mijn eigen werk. Het werk draait om overleven.

K.G. Club, 1974. Geopend in 1971, The K.G. Club was de eerste lesbische club van Auckland.

Waarom ben je toch in Nieuw-Zeeland gebleven en niet naar bijvoorbeeld Londen of New York verhuisd?
Ik heb er wel over nagedacht. Ik heb overwogen om ergens anders te gaan studeren - aan de Londense Royal College of Art bijvoorbeeld. Maar na de show Active Eye werd ik vervolgd en voelde ik me verslagen. Mijn werk werd door alle galerieën geweigerd. Ik ben daarna eigenlijk met stille trom naar het platteland vertrokken. Vervolgens had ik een zwaar ongeluk en kon ik een paar jaar nergens heen. Ik kreeg in die tijd ook geen aanbiedingen van buitenlandse galerieën.

Heb je ergens spijt van?
Ik heb er geen spijt van dat ik niet naar het buitenland gegaan ben, want ik voel me hier gewoon thuis, bij deze mensen. Helaas was dat niet altijd voor iedereen even prettig, maar ik ben inmiddels net zo betrokken geraakt bij deze gemeenschap als ik in de jaren zeventig bij de LGBT-community was. Ik maak foto's van dingen die mensen over het algemeen niet vastleggen, en van delen van deze gemeenschap die nog steeds onzichtbaar zijn.

Carmen in haar huis in Sydney (2006)

Is het feit dat men je als controversieel persoon en kunstenaar ziet, uiteindelijk een voor- of nadeel gebleken?
Het is een label dat ik geaccepteerd heb. Ik noem mezelf nu ook een activistische kunstenaar - ik ben niet zomaar een fotograaf, maar vooral ook een activist. Dat is iets waar niet iedereen zich even gemakkelijk bij voelt. Die mensen vinden het werk dat ik maak ook niet leuk. Soms is het moeilijk, maar ik weet dat ik gewoon moet volhouden. Ik ben dit jaar vooral bezig geweest met het ordenen van m'n werk en ben er nu nog zekerder van dat het lang zal meegaan.

Miss K a.k.a. Ella thuis in Auckland (2001)

Maak je je momenteel ook ergens hard voor?
Ja. Ik woon dicht in de buurt van olie- en gasvelden en met de lokale gemeenschap zijn we naar de gemeenteraad gegaan om te eisen dat de situatie verbeterd wordt. Ik heb foto's gemaakt waarmee we konden laten zien dat dit giftige afvalplaatsen zijn en dat de mensen die daar vlakbij wonen er last van hebben. De vorige burgemeester daagde me uit: "Dat kun je niet zeggen". Ik antwoordde dat ik niet degene was die het zei, maar dat de beelden het bewijs leverden. Je ziet op één foto een waarschuwingsbord, vlakbij een woonhuis! Toch is opgeroepen worden om naar het kantoor van de burgemeester te gaan niet half zo heftig als de bedreigingen die ik vroeger ontving. 

Todd Energy brandt af na fracking bij Mangahewa D (18 June 2014)

Credits


Tekst Wendy Syfret
Fotografie Fiona Clark

Tagged:
LGBT+
Fiona Clark
Cultuur