​het alternatieve tokyo

Kunstenaarscollectief Chim↑Pom trommelde de controversieelste Japanse artiesten op voor een losbandige tentoonstelling.

|
nov. 15 2016, 8:45am

Het collectief Chim↑Pom uit Tokyo bestaat uit zes jonge kunstenaars die ondeugende dadaïstische werken maken. De groep staat vooral bekend als het grootste feestnummer in de Japanse kunstwereld. Ze geven beruchte feestjes die heel de nacht doorgaan en waarbij de drank rijkelijk vloeit. Dit gaat niet zo lekker samen met de strenge normen en waarden in Japan, en daarom komt er een eigenzinnig publiek op af. Zo kun je er een bijzondere combinatie van schuchtere computernerds, verheven modefiguren en stoffige kunstcritici tegenkomen. Het is een ondergrondse kunstwereld die iedereen accepteert en laat zien dat er een nieuwe periode aanbreekt in Japan, waarin alles mag.

Tijdens hun nieuwste tentoonstelling So See You Again Tomorrow, Too? presenteerde Chim↑Pom werk dat werd geschoten in een gestript en vervallen gebouw in de rode buurt van Shinjuku. Ze gaven er ook een aantal heftige feestjes en nodigden alternatieve kunstenaars, muzikanten en dj's uit om er op te treden. "Veel van de artiesten zijn vrienden van ons," vertelt Ellie van Chim↑Pom. "Ze hebben allemaal een persoonlijke relatie met ons en zijn afkomstig uit de borrelende Japanse subcultuur."

'Underground' betekent wel iets anders in Tokyo dan elders in de wereld, de term is er minder pretentieus. Onafhankelijke artiesten die in zee gaan met grote organisaties worden op veel plekken verafschuwd door de underground-scene. In Tokyo niet. "Ik denk," zegt Ellie, "dat veel artiesten, zelfs in de undergroundwereld, hun imago moeten aanpassen om door te kunnen breken bij de mainstream. Het is geen goed of slecht iets, dat is gewoon hoe mensen het hier aanpakken. Natuurlijk wil iedereen bij de underground-scene horen en experimentele dingen doen, maar mainstream dingen doen is broodnodig om geld te kunnen verdienen."

Al is het volgens Ellie vaak wel zo dat de leukste dingen ontstaan als niemand je forceert: "Alle artiesten die meededen kregen hier bijna niks voor betaald. We hebben een bijzondere relatie." We hebben een aantal voorbeelden van deze relatie hieronder uitgelicht.

Nature Danger Gang
Deze groep bestaat uit veertien loyale leden die je door heel Tokyo kan tegenkomen. Nature Danger Gang is een punkband die energieke en zweterige optredens geeft. In de tentoonstelling zie je de bandleden slingeren aan de metalen buizen van het verlaten pand terwijl ze extatisch in het Japans zingen: "Wat betekent het om in leven te zijn?". Het leek alsof het gebouw elk moment kon instorten, maar niemand leek daar bezorgd over te zijn. Nature Danger Gang lijkt totaal geen gêne te kennen. Ze kleden zich in nerd-achtige tweedehandskleding of schooluniformen, of zijn poedeltje naakt. Na een obscene show vol gewelddadige, naakte moshpits en snot op de vloer maken ze een diepe buiging voor het publiek. Ze roepen nog een oprecht bedankje op het eind: "Arigatou gozaimashita!"

KOM_I
KOM_I, uitgesproken als 'komai', heeft een aanstekelijk eigenzinnig lachje en een vrije uitstraling. Ze maakt deel uit van de Japanse elektro-groep Wednesday Campanella, maar treedt ook zonder haar twee bandleden op. Ze krijgt steeds meer volgers in Tokyo en KOM_I is in zekere zin een Japans underground-idool. Zo is ze regelmatig te zien in Japanse modebladen en culturele tijdschriften. Ze wandelde opgewonden door het gebouw tijdens de show van Chim↑Pom, terwijl ze deuntjes aan het inzingen was op haar oude draagbare microfoon. Het apparaat viel steeds uit, maar dit maakte haar niet minder opgetogen. Even was ze verdwenen, waarna ze weer opdook in een Pikachu-onesie. Ze klom in een enorme opblaasbare pokéball en rolde hierin al zingend door de straten van Kabukicho. Dit ging wel ten koste van het humeur van menig verbijsterde taxichauffeur. 

Kan, a.k.a. Gami
Een aantal toegewijde fans van de Japanse hiphop-ster Kan, a.k.a. Gami, verzamelde zich voor het gebouw in de vroege uurtjes van de zondagmorgen, in de hoop een glimp op te vangen van hun idool. Kan wordt ook wel beschouwd als de koning van het freestyle-rappen. De naam 'Kan' is afkomstig van een Sanskriete tekst over het sterrenbeeld van de haan, en 'Gami' was zijn bijnaam als kind. Hij is een belangrijk persoon in de hiphopwereld in Tokyo, zoiets als de Japanse Skepta. Hij heeft een eigen platenlabel, staat bekend om zijn raps over de undergroundcultuur in Shinjuku, zijn favoriete plek in Tokyo, en zegt: "Hier kun je leven. Iedereen doet zijn eigen ding en laat elkaar met rust." Kan hoeft zich daar geen zorgen over te maken, hij is sowieso niet het type persoon waar je je snel mee zou gaan bemoeien.

Makoto Aida
Het klopt misschien niet helemaal om Makoto Aida 'underground' te noemen - in ieder geval niet in de Japanse zin van het woord. Hij is dan misschien onbekend buiten Japan, maar hij is wel een van de meest productieve artiesten in het hedendaagse Tokyo. Makoto Aida wordt regelmatig vergeleken met zijn tijdgenoot Takashi Murakami, terwijl de schattige, kitscherige stijl van Murakami is doorgebroken in het Westen en Aida binnen Japan blijft. Hij is waarschijnlijk één van Japans best bewaarde geheimen. Aida's werk is groots, zeer controversieel en erotisch grotesk. Zo heeft hij zichzelf ooit gefilmd tijdens het masturberen tegen een muur die volgeplakt was met typische mooie Japanse meisjes, en hij heeft vrouwelijke anime-achtige personages geschilderd die seks hebben met insecten in verschillende fases van amputatie. Hij is vaak uitgemaakt voor vrouwenhater maar zijn werk is eerder een onbelemmerde uitdrukking van erotische fenomenen in Japan, in plaats van een goedkeuring ervan.

De leden van Chim↑Pom waren al in de beginjaren van Aida aanwezig in zijn studio. Hij wordt ook wel de oprichter van de groep genoemd omdat hij ze bij elkaar heeft gebracht, en er is wederzijds respect. "Hun kunst is verfrissend en belachelijk," zei hij over hun laatste tentoonstelling. "Het is iets waar je om kan lachen." Hij kwam opdagen met zijn karakteriserende ongekamde haren om een korte set te spelen die voornamelijk bestond uit de suffe liedjes van J-pop muzikant Miyuki Nakajima. Na zijn optreden ging hij buiten op het stoeprandje zitten om wijze raad te geven aan jonge kunstenaars terwijl hij genoot van een blikje Asahi uit de lokale supermarkt. 

Ellie
We kunnen Ellie natuurlijk niet overslaan in deze lijst. Met haar strakke blonde bob en stijl is zij het enige vrouwelijke lid van Chim↑Pom, en het fotogenieke gezicht van de groep. Voorheen stond ze model voor Aida's schilderijen en nu is het moeilijk om haar slechts als 'artiest' te bestempelen - ze is eerder een rockster. Ze kwam naar ons toe voor dit interview in haar pyjamabroek en neppe bontjas, heeft ooit haar volledige verzameling van Louis Vuitton tassen opgeblazen met Cambodjaanse landmijnen en zette haar eigen bruiloft in scène tijdens een brakke ochtendwandeling door Shibuya, voor een kunstwerk genaamd LOVE IS OVER. Tijdens de laatste avond van So See You Again Tomorrow, Too? werd Ellie weggedragen omdat ze te dronken was. Ze kon nog net een afsluitende speech geven waarbij ze het ochtendlicht met een blije schorre stem begroette, en haar welverdiende applaus in ontvangst nam. 

@ashleyjclarke

Credits


Tekst Ashley Clarke
Fotografie Takao Iwasawa