hoe maak je een foto van rock ’n’ roll?

Hoe kan een fotograaf de rauwe energie van een muzikant vastleggen? i-D duikt in de wereld van muziekfotografie.

door Jane Helpern
|
13 mei 2015, 3:55pm

Getty Images / Michael Ochs

Op 6 februari, de dag waarop reggae-revolutionair Bob Marley zeventig jaar zou zijn geworden, was de Known Gallery in Los Angeles compleet afgeladen. Dit vanwege de opening van Revolutionary Dreams, een collectie van vijftien gigantische foto's van Bob Marley, geschoten door de iconische muziekfotograaf Dennis Morris. Morris vertelde Known over zijn ontmoeting met Marley in 1975: "Ik wist dat m'n leven op het punt stond te veranderen… Hij gaf me zelfvertrouwen, hij gaf me hoop, hij gaf me een identiteit. Hij maakte mijn dromen mogelijk, en hij deed precies hetzelfde voor miljoenen anderen wereldwijd."

Bob Marley door Dennis Morris

Morris' foto's van de superster weergalmen vandaag de dag net zo luid als Marleys muziek, en dienen als reminder voor de sociale, politieke en persoonlijke invloed die zulke intieme portretten van onze idolen ooit hadden. Het is nogal wat anders dan de wazige, met telefoons geschoten foto's die constant onze feeds op worden geslingerd. Is muziekfotografie nog steeds relevant? En hoe kan iemand nog een impact hebben in de verzadigde beeldcultuur waarin we tegenwoordig leven?

In het pre-instagram-tijdperk legden iconische muziekfotografen als Glen E Friedman, Henry Diltz en Don Letts een stukje geschiedenis vast. De beelden die zij maakten waren meestal de enige inkijkjes die wij in deze werelden hadden. In LA is momenteel de expositie From Pop to the Pit te zien, een collectie portretten van de bands die de muziekscene van die stad tussen 1978 en 1989 gevormd hebben, geschoten voor de inmiddels opgeheven krant The LAHerald-Examiner. Deze fotografen waren constant op zoek naar de meest kwetsbare momenten - backstage, in de pit, in een donker steegje… Van de benevelde dagen met Diltz - de officiële fotograaf van Woodstock die de jaren zestig doorbracht met Joni Mitchell en de folkscene van Laurel Canyon - tot stagediven met Edward Colver - de punkfotograaf die de geboorte van Amerikaanse hardcore vastlegde… Deze nostalgische foto's hebben ons beeld van een voor de muziek zo belangrijk tijdperk gevormd.

Veel van de grootste fotografen in de mode, fijne kunsten en commerciëlere takken hebben zich ook ooit toegelegd op muziekfotografie. Annie Leibovitz werd in 1970 fotograaf voor Rolling Stone. In 2007 opende Ryan McGinley de expositie Irregular Regulars, die bestond uit foto's die hij gemaakt had tijdens zijn twee jaar durende tour met Morrissey door de US, Engeland en Mexico. En dan hebben we natuurlijk nog Mick Rock, die roem vergaarde met zijn portretten van Blondie en de gender-bending David Bowie. Vandaag de dag werkt hij met artiesten als The Killers, Lady Gaga en Alicia Keys. Hoewel hij enorm populair is onder de Tumblr-generatie, geeft Mick toe dat hij nog steeds heimwee heeft naar de explosieve jaren zeventig. "What was once rock 'n' roll and very disposable, is now art. My vision, for better or worse, has been pure music," twitterde hij in januari bij een vintage foto van Queen. Mick zal altijd een tijd vertegenwoordigen waarin rock nog rebels was, de kostuums nog betoverend en de gezichten nog bedekt met glitters waren - een tijd die meer betekent dan een simpele #tbt.

Spike Jonze's foto's van Björk en Thurston Moore bij Opening Ceremony's herfst/winter 15 presentatie. Afb via Black Frame.

Dat brengt me op de snelheid van vandaag de dag - de manier waarop smartphones en social media ervoor zorgen dat elke amateurfotograaf een publiek heeft. Waar sommige trouwe 35mm-volgelingen de wedstrijd links laten liggen, zijn er anderen die het juist omarmen. Neem bijvoorbeeld fotograaf/regisseur Timothy Saccenti, die met iedereen, van LCD Soundsystem tot Depeche Mode, gewerkt heeft. "Het is een verschuiving die niet te ontkennen valt. Het is ook een geweldige outlet geweest voor de meer experimentele kant van mijn wereld," zegt hij over social media. "Sinds de barrière om jezelf fotograaf te noemen zo laag is geworden en de wereld overspoeld wordt met beelden, is het steeds belangrijker geworden om een uniek proces en een unieke kijk op dingen te hebben."

James Murphy door Timothy Saccenti

Brick Stowell, de 28-jarige fotograaf en brand manager van Odd Future, fotografeerde het hiphop-collectief al voordat ze een contract getekend hadden. Maar hij wil niet die gast zijn die alles en iedereen vastlegt omdat hij nou eenmaal de toegang heeft. Hij stelt zijn lens scherp op Odd Future en labelgenoten Trash Talk, en vormt zo een oeuvre met een duidelijk standpunt dat een verhaal vertelt. Zijn geheim? "Doe je huiswerk. Weet waar je het over hebt. Zorg dat je kennis en een onderbouwde mening hebt door naar shows te gaan en te kijken naar wat de mensen daar doen. Wees geen hater over iets waar je niks van weet." In plaats van dat hij probeert om overal maar bij te zijn, treedt hij in de voetsporen van fotografen als Dan Monick, die veertien jaar lang Atmosphere en Ryhmesayers fotografeerde.

Odd Future door Brick Stowell

Het is makkelijk om het digitale tijdperk af te doen als een creatief onvruchtbaar tijdperk, verstoken van originaliteit en spontaniteit, maar misschien blijven we dan wel te erg hangen in het verleden. Laten we luisteren naar Mick Rock, die een van zijn beroemde foto's van Ziggy Stardust op Instagram dit bijschrift meegaf: "There's an art to looking back - How to celebrate the past without being entrapped by it..." Want uiteindelijk is zelfs de duurste camera geen garantie voor rauwe chemie. Zoals Timothy Saccenti zegt: "De beste foto's komen voort uit het onbekende. Je kunt plannen en sets bouwen en rekwisieten hebben, maar als die persoon er uiteindelijk is, is het compleet anders. Dat is waar de magie nodig is." We mogen dan misschien leven in het digitaal, instant tijdperk, maar alleen de tijd kan ons leren welke beelden blijvend zijn.

Credits


Tekst Jane Helpern
Fotografie Getty Images / Michael Ochs

Tagged:
Muziek
Cultuur
muziekfotografie