de geheime stelletjes van china

De Nederlandse fotograaf Sarah Mei Herman legde het intieme leven van jonge koppels vast op het snel veranderende Chinese eiland Xiamen.

door Alice Newell-Hanson
|
23 augustus 2016, 9:05am

"Ze noemen Xiamen ook wel de Middellandse kust van China," zegt Sarah Mei Herman over de telefoon. Momenteel is ze bezig met de voorbereidingen van nieuw werk dat ze zal exposeren tijdens de Unseen Photo Fair in september, maar in gedachten is ze nog steeds bij de portretten van jonge koppels aan de stranden en in de studentenkamers van Xiamen. In 2014 bracht ze vier maanden door op het eiland. Het jaar daarna ging ze er nogmaals langs. Nu wil ze niets liever dan teruggaan.

Sarah studeerde fotografie aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag en The Royal College of Art in Londen. Ze neemt graag de tijd voor haar projecten en soms gaat ze er zelfs levenslang mee door. Haar jongere halfbroer Jonathan fotografeert ze al tien jaar lang; haar twee Nederlandse zussen Julia en Stephanie al sinds 2005; en een eeneiige tweeling, Jana en Feby, volgde ze gedurende hun jeugd en tienerjaren.

Sarah Mei Herman is gefascineerd door "de constante veranderingen die jonge mensen ondergaan tijdens hun weg naar volwassenheid. Ik voel me aangetrokken tot de intensiteit, tijdelijkheid, en de eenzaamheid die je soms ervaart in deze fases," legt ze uit. "Het grijze gebied tussen vriendschap en liefde, en de dubbelzinnigheid van relaties in bepaalde momenten in het leven, spreken me aan."

In Xiamen vond Sarah meer dan alleen veranderende jongeren - de stad veranderde zelf ook. De universiteit (waar ze fotografieworkshops gaf) is een klein eiland vol tegenstrijdigheden. Xiamens grote gebouwen, palmbomen, en perfecte gazons worden omringd door de razernij van de sloop en de bouw. "Xiamen is erg klein voor een Chinese stad. Er wonen misschien vier miljoen mensen, maar net als de rest van China verandert het enorm snel," vertelt ze. Haar lopende serie Screen Touch onderzoekt de ontwikkeling van intimiteit tussen jonge koppels tegen deze achtergrond, met de aanwezigheid van het constante derde wiel: hun smartphones.

Hoe kwam je in Xiamen terecht?
Ik heb een passie voor de intimiteit tussen mensen, met name jonge mensen en mensen in relaties. Ik was nooit eerder in Azië geweest, maar ik zag dat er een kunstenaarsresidentie in Xiamen was. Ik sprak de eigenaresse, die ook Nederlands is. Zij vertelde me dat de jeugd van China heel open is. Ik had er weleens aan gedacht om naar Japan te gaan, maar het is daar een stuk moeilijker om mensen te benaderen. Xiamen is een stad met vrij ruimdenkende mensen, die het niet erg vinden om gefotografeerd te worden. De eigenaresse vertelde me dat de meisjes daar heel makkelijk fysiek contact maken met hun vriendinnen. Ze houden bijvoorbeeld elkaars handen vast. Dat vond ik heel interessant. Wanneer mensen in Nederland hand in hand lopen, betekent dat vaak dat ze een stelletje zijn. In China daarentegen lopen meisjes hand in hand en hebben jongens hun armen om elkaar heen. Het is simpelweg iets wat vrienden doen. Ik besloot me aan te melden en vertrok voor vier maanden naar het eiland. Ik wilde zien wat de verschillen en overeenkomsten zijn als het op intimiteit aankomt. Ik hoopte dat de mensen in Xiamen me dat zouden laten zien.

Hoe open waren de koppels die je ontmoette?
Ik had nooit verwacht dat ze zo open zouden zijn. Mijn vriend was in Hong Kong geweest en vertelde me dat er in het park borden hangen waarop staat dat het verboden is om in het openbaar te zoenen of intiem te zijn. Daardoor dacht ik dat het lastig zou worden om jonge koppels te vinden. Bovendien spreek ik geen woord Chinees, en spraken de jonge mensen die ik ontmoette niet heel goed Engels. Op de universiteit raakte ik echter bevriend met een aantal lokale jongeren en begon ik mensen op straat aan te spreken. Uiteindelijk kwam ik erachter dat je helemaal niet echt woorden nodig hebt om een band op te bouwen. De intimiteit is op een bepaalde manier hetzelfde als hier.

Ik heb ook een aantal lesbische stellen gefotografeerd. Dat had ik niet zo bedacht, maar ik ontmoette ze nu eenmaal. Ik was heel verrast dat ze hun verhalen wilden delen. Er is een foto van twee zoenende meisjes, maar ze zagen eruit als een jongen en een meisje. Daardoor hoeven ze zich niet echt zorgen te maken; ze kunnen zo alsnog hand in hand lopen en intiem met elkaar zijn. In China is homoseksualiteit inmiddels legaal, maar het is nog steeds een enorm taboe. Ik kreeg een hechte band met twee van de koppels. Een koppel is uit elkaar gegaan, de anderen zijn nog samen. Het was eigenlijk nog lastiger om jongens te vinden! Ik zou graag teruggaan om mannelijke stellen te vinden.

Wat vonden de meisjes van de foto's?
Ik exposeerde de foto's in China en Amsterdam. Ik stuurde de foto's naar de meisjes en ze waren er erg trots op. Het enige wat ze me vertelden is dat ze allemaal in Amsterdam willen komen wonen, of op een andere plek waar ze kunnen trouwen.

Wat betekent de titel, Screen Touch, voor je?
De fotoserie draait om de intimiteit tussen jonge mensen, dus het gaat om die letterlijke aanraking. Maar er is ook het touchscreen waar ze zich mee bezighouden. Het viel me op dat jongeren constant naar hun telefoonscherm staren, in China nog meer dan in Europa. Xiamen heeft een prachtig strand, waar de jongeren allemaal samen naartoe gaan. Maar wanneer je dichterbij komt zie je dat ze allemaal naar hun telefoons kijken. Het scherm is een soort alternatieve intimiteit. Je ziet dat niet in iedere foto terug, maar het is een motief.

Er zijn ook omgevingsbeelden die ik tentoonstel als lichtdozen. Ze vormen zo een metafoor voor het licht dat van hun telefoonschermen af komt. Ik legde de studentenkamers vast, om een beeld te vormen van deze meisjeswereld. Je ziet overal roze en ondergoed. De meisjes daar delen een heel intieme ruimte met elkaar. Ze wonen met z'n vieren in een studentenkamer, dus al hun spullen liggen door elkaar. Deze foto's laten hun wereld zien, maar ze zorgen ook voor afwisseling tussen de portretten door.

Denk je dat telefoons mensen ook dichter bij elkaar kunnen brengen en kunnen zorgen voor meer intimiteit?
Ik vroeg aan de mensen die ik ontmoette wat zij van hun leven vol smartphones vonden, en ze zeiden altijd: "Nou, ik kan naar buiten gaan en één persoon ontmoeten, of ik kan met vijf mensen tegelijk praten op mijn telefoon." Het is natuurlijk wel een stuk oppervlakkiger. Ik vind het jammer dat mensen vergeten naar elkaar te kijken. Ik herken dat ook bij mezelf; ik raak de hele tijd afgeleid. De Chinese studenten doen alles met hun telefoon - winkelen, communiceren, alles. Maar ik denk dat het een nieuwe, alternatieve vorm van intimiteit is. Mensen gaan fysiek gezien dichter bij elkaar zitten, maar er is altijd een derde: het telefoonscherm.

sarahmeiherman.nl

Credits


Tekst Alice Newell-Hanson
Fotografie Sarah Mei Herman

Tagged:
china
Interview
Xiamen
Cultuur
sarah mei herman
screen touch