de hyperstilistische, schilderachtige foto’s van justine tjallinks

De Nederlandse fotograaf is autodidact en laat zich inspireren door Hollandse meesters uit de zeventiende eeuw en de Vlaamse surrealist Magritte.

door Iris van Hest ; foto's door Justine Tjallinks
|
04 december 2017, 2:05pm

Nadat ze cum laude afstudeerde aan het Amsterdam Fashion Institute, begon de jonge fotograaf Justine Tjallinks haar carrière als art director. Een aantal jaar werkte ze voor Nederlandse modepublicaties, waaronder L’Officiel. Toch kon ze haar passie voor beeld creëren niet naast zich neerleggen, en besloot ze haar carrière voort te zetten als kunstenaar. Op deze manier kreeg Tjallinks de vrijheid om haar eigen perspectief vorm te geven, en hoefde ze naar eigen zeggen niet langer te voldoen aan conventies van de modewereld.

Het werk van Justine laat zich het best omschrijven als een moderne versie van de zeventiende-eeuwse schilderkunst. De beeldmaker creëert met haar camera hyperstilistische kunstwerken, vaak in een monochrome kleurstelling, en straalt meer dan eens een wat donkere somberheid uit. Haar meest recente project, La Trahison des Images, zorgde voor haar eerste solo-expositie in Contour Gallery in Rotterdam en opende onlangs. Voor deze serie liet ze zich inspireren door de Vlaamse surrealist Magritte. Zo zie je zijn iconische handschrift subtiel door de hele serie terugkomen in de vorm van typische Magritte-motieven als witte duiven, het verhullen van gezichten en een canvas dat in de achtergrond overloopt. Deze serie is volgens Justine daarmee zowel een eerbetoon als een herontdekking van Magritte’s werk.

i-D sprak haar over haar fascinatie voor kleur, de surrealistische schilder en het verschil tussen het zijn van fotograaf en beeldmaker.

Foto Justine Tjallinks, met dank aan Contour.Gallery

i-D: Wat is het verhaal achter deze serie?
Justine: De grootste inspiratiebron voor deze serie is het werk van de Belgische surrealist René Magritte, en dan met name zijn werk La Trahison des Images (Het verraad der voorstelling) uit 1929. Iedereen kent zijn geschilderde pijp met daaronder de woorden ‘Dit is geen pijp’. Toch zette dit mij weer aan het denken over het feit dat inderdaad alles wat we creëren slecht een projectie is van wat met onze ogen waarnemen. De kracht van schilders, toen en nu, is dat ze de vrijheid hebben een volledig eigen wereld te creëren op papier. Of die momenten daadwerkelijk gebeurd zijn, zullen we nooit weten – het is en blijft een voorstelling van de maker.

Voor deze nieuwe serie wilde ik daarin voor mijzelf als beeldmaker een stap verder zetten dan ik tot nu toe had gedaan. Ik wilde een eigen wereld creëren, geïnspireerd op mijn geboortedorp en mijn herinneringen daar als kind. Emoties en ervaringen als onderdrukking, eenzaamheid, misplaatstheid in dat stille dorpse leven als kind heb ik vormgegeven. Maar ook het verbeelden van innerlijke kracht, drang naar vrijheid en zelfs vertrouwen in een toekomst in een nieuw gevormd leven heb ik hierin verbeeld. Ik heb gekozen om voor deze serie modellen te selecteren met een prachtige donkere huid. Dit ook om de vervreemding in de setting en mijn persoonlijke verhaal, als een wit meisje uit een Hollands boerendorpje, weer extra kracht bij te zetten.

Foto Justine Tjallinks, met dank aan Contour.Gallery

Je foto’s worden gekenmerkt door een krachtig spel van licht en kleur. Waar komt die fascinatie voor kleur vandaan?
De schilderkunst, met name de meester-schilders uit de zeventiende eeuw, zijn een enorme inspiratiebron voor mij. Vroeger droomde ik weg bij het romantische gevoel dat schilderijen van schilders als Vermeer en Rembrandt uitstraalden. Toen ik ouder werd, lette ik steeds meer op hun gebruik van licht, kleur en compositie en vooral het kleurgebruik is wat me in mijn onderbewuste altijd aantrok.

Het werken in kleur daagt mij ook uit een hogere mate van verfijning aan te brengen in de beelden. Ik denk dat werken in kleur pittiger is dan in zwart-wit. Het is voor mij een heel interessante uitdaging om precies de juiste balans te vinden en kleurcombinaties te maken die elkaar complimenteren en zelfs de emotie in het beeld versterken. Ik denk dat als ik al mijn werk zwart-wit zou maken, ik me beperkt zou voelen.

Foto Justine Tjallinks, met dank aan Contour.Gallery

Je werk is behoorlijk technisch, dit terwijl je autodidact bent. Hoe heb je jezelf geleerd zo te fotograferen en na te bewerken?
Op verschillende manieren. Ik heb een paar korte basiscursussen gedaan en veel YouTube-filmpjes gekeken. Maar ik heb toch echt het meeste bereikt door te oefenen. Voordat ik met fotografie begon had ik een lichte angst voor de techniek. Maar toen ik de basis begreep, vond ik het eigenlijk wel heel leuk om met licht te spelen. Ik kijk naar het object of de persoon die ik aan het fotograferen ben en dan zie ik vanzelf of het licht hoger of lager, harder of zachter gezet moet worden. Bij grotere shoots, wanneer ik een heel team aanstuur, is het vaak te veel voor me om ook het licht zelf te doen. In die gevallen maak ik gebruik van een lichtassistent, zodat mijn volle concentratie naar het team en het model kan gaan.

Foto Justine Tjallinks, met dank aan Contour.Gallery

Je noemde jezelf zojuist een beeldmaker, in plaats van een fotograaf. Wat is voor jouw het verschil?
Ik denk dat ik een artistieke fotograaf ben, wat voor mij inhoudt dat ik meer leun naar het kunstenaarschap dan naar fotografie. Ik gebruik fotografie als medium om mijn uiteindelijke werken te maken. De uren die ik spendeer in de studio om het model met de camera vast te leggen zijn slechts een onderdeel van het creatieproces.

Ik bedenk al mijn concepten zelf, scout passende modellen via social media en op straat, schets mijn ideeën, overleg met mijn stylisten en haarstylisten welke look het beste bij het concept past, en na het fotograferen is er nog een heel deel aan beeldbewerking, waar ik ook steeds meer de vrije hand in neem. Dus ik denk dat het in de gelaagdheid van de werken zit dat ik mezelf als beeldmaker zie, in plaats van als louter fotograaf.

Foto Justine Tjallinks, met dank aan Contour.Gallery

Sommige foto’s drukken iets desolaats uit, kun je daar iets over vertellen?
Ik denk dat als je beelden maakt zoals ik dat doe, het onvermijdelijk is dat het ook veel over jou als persoon vertelt. Wat je inspireert, wat je bezighoudt, enzovoort. In wezen zou je kunnen zeggen dat het allemaal een soort zelfportretten zijn. Vaak grijp ik inderdaad terug naar ervaringen van vroeger. Dat heeft dan niet per se te maken met hoe ik me op dat moment voel. Het is bijna alsof je een dagboek terugleest. Het is makkelijk om weer bij dat gevoel te komen, maar het is niet meer wie je nu bent en niet meer de tijd waarin je nu leeft.

Ik merkte laatst op dat vaak wanneer ik kinderen fotografeer, de sfeer toch bedrukter is. En hoe ouder de modellen, hoe meer kracht ik kan verbeelden. Eigenlijk ook hoe het in mijn leven is gelopen. Grappig hoe je dat toch vaak onbewust meeneemt in je werk.

Dus zie ik zeker niet al mijn werk als desolaat. Soms zit er juist een enorme kracht in een portret. En het is natuurlijk ook maar net wat een werk met de kijker zelf triggert. Want dat verschilt natuurlijk ook, gezien iedereen zijn eigen rugzakje bij zich draagt en de werken anders zal interpreteren.

Foto Justine Tjallinks, met dank aan Contour.Gallery

Je werk heeft soms ook wel wat weg van Erwin Olaf, en dan met name de serie Hope, Grief, Rain , die ook dat hyperstilistische, maar sombere heeft. Is die vergelijking terecht?
Ik snap waarom mensen die vergelijking maken. Het is zeer geënsceneerd werk en tot in de perfectie uitgebeeld. Ik vind de serie die je noemt ook een prachtige werk van Erwin. Hij is daar trouwens ook bezig met zijn onderzoek naar het verbeelden van emoties, wat ik op mijn beurt nu weer doe. Ik respecteer hem zeker als beeldmaker en hij is dan ook een van mijn inspiratiebronnen.

Het is niet zo dat ik zijn werk naast mijn werk neerleg als ik aan het creëren ben. Ik denk dat als werk van anderen je inspireert, de beelden je bijblijven en je het in je achterhoofd meeneemt. Dat heb ik ook met de werken van een aantal andere artiesten, zoals Diane Arbus, Richard Avedon, Hellen van Meene, et cetera.

Ik vind het wel echt van belang dat je een eigen stempel op je werk leert drukken. Je zal bewust en onbewust die inspiratiebronnen in je werken verwerken maar uiteindelijk moet je op je eigen visie en gevoel leren vertrouwen, om herkenbaar en authentiek werk te kunnen neerzetten. Dat is denk ik de enige manier om je in deze tijd als fotografisch artiest te kunnen onderscheiden.

Justine Tjallinks’ werk 'La Trahison des Images' was nog tot 29 december 2017 te zien in Contour Gallery in Rotterdam. Kijk hier voor meer informatie.

Foto Justine Tjallinks, met dank aan Contour.Gallery
Foto Justine Tjallinks, met dank aan Contour.Gallery
Foto Justine Tjallinks, met dank aan Contour.Gallery
Foto Justine Tjallinks, met dank aan Contour.Gallery
Foto Justine Tjallinks, met dank aan Contour.Gallery
Foto Justine Tjallinks, met dank aan Contour.Gallery

Credits


La Trahison des Images:
Styling: Richard Schreefel
Hair/make-up: Yvonne Nusdorfer
Modellen: Julia Sparrow, Doru Komonoteng Loboka and Jennifer Boateng

Nude:
Hair/Make-up: Danine Zwets
Fashion Design: Annemarije van Harten
Model: Miriam de Boer

The Outsiders:
Model: Denise van Gent

Tagged:
Kunst
Foto
Magritte
justine tjallinks