Quantcast

de tepelkunst van claire van der mee

In de aanloop naar het Feminist Art Fest in Amsterdam ontmoeten we kunstenaars die met hun werk de grenzen van vrouwelijkheid verleggen. In dit eerste deel spreken we met Claire van der Mee, die de censuur van het internet uitdaagt.

Robin Alper

In het huidige nummer van i-D bekijken we de wereld met een vrouwelijke blik, en onderzoeken we wat het betekent om vandaag de dag vrouw te zijn. We ontmoeten de artiesten die zullen exposeren tijdens het Feminist Art Fest, een festival in Amsterdam waar een podium wordt gecreëerd voor kunstenaars die in hun werk laten zien wat vrouwelijkheid voor hen betekent. In dit eerste deel spreken we met Claire van der Mee, die de censuur van het internet uitdaagt met haar tepelkunst.

Het internet en haar regels omtrent censuur zijn al geruime tijd een punt van discussie, met Instagram als meest gebruikte voorbeeld. Wat toegestaan of juist verboden is, blijkt vaak onduidelijk te zijn. "De billen van Kim Kardashian mogen wel," legt Claire van der Mee uit, "maar billen met een beetje balzak mogen niet." Om de grenzen van de internetcensuur op te zoeken, besloot Claire Instagram uit te dagen met een van de meest omstreden lichaamsdelen op dit platform: de tepel.

Op haar Instagramaccount nipnipslip verplaatst, vervormt en vermomt ze de tepel. "Plaatjes met een knipoog," noemt ze ze zelf. Maar wel plaatjes die onderstrepen dat het vrouwelijk lichaam nog steeds niet helemaal geaccepteerd wordt.

Hoe is je Instagramaccount nipnipslip ontstaan?
Ik denk dat ik het woord 'tepel' en het lichaamsdeel zelf altijd al een beetje grappig heb gevonden. Twee jaar geleden ging ik met de kunstacademie op uitwisseling naar Berlijn, waar een feministisch klasje was wat zich richtte op media en het moderne feminisme. We waren een festival aan het organiseren waarop iedereen een project kon laten zien. Op dat moment ben ik begonnen met het tepelproject, waarmee ik de grenzen van censuur opzoek door foto's te veranderen en te kijken of dat mag. Ik kende de #freethenipple-beweging destijds wel al, maar niet heel goed. Ik zag mezelf dus niet meteen als onderdeel van die beweging door dit project te doen.

Wat vind je van de #freethenipple-beweging?
Het is interessant. Ik ga hier ook een lezing over geven tijdens het Feminist Art Fest. Ik vind het namelijk een lastig onderwerp, maar sta wel helemaal achter het doel van de beweging. Het normaliseren van de vrouwelijke borst is belangrijk, borsten worden enorm over-geseksualiseerd. Ik vind het ook tof dat vrouwen met hun borsten bloot op een plein gaan staan om daar aandacht voor deze kwestie te vragen, maar ik zou het zelf nooit doen. Ik weet niet of ik zelf echt voorstander ben van zulke radicale acties en ik vraag me af of het ook effectief is.

Dit is ook de reden waarom ik niet heel stellig kan zeggen of ik het nu wel of niet goed vind. Het is natuurlijk interessant dat er vrouwen zijn die op zo'n plein gaan staan en er een gesprek over aangaan, maar je krijgt ook veel reacties van mensen die zeggen dat ze gewoon pervers en exhibitionistisch zijn. En er zijn natuurlijk mannen die het wel prima vinden om naar tieten te kijken. Dat laat wel zien dat het nodig is om het over zulke onderwerpen te hebben, maar het is wel heel dubbel.

Wil je mensen met je project aan het denken zetten, of is het voornamelijk een experiment voor jezelf, om te kijken hoe ver je kan gaan?
Ik wil mensen er zeker over na laten denken. De regels van Instagram zijn nu veranderd, waardoor ze eigenlijk nog vager zijn dan ze eerst waren. Eerst was de regel: vrouwelijke tepels mogen niet. Nu is het anders. Foto's van borstvoeding mogen wel, vrouwen die een borstamputatie hebben ondergaan mogen dat ook laten zien, en sommige andere tepels zijn ook toegestaan. Sommige vrouwentepels worden niet van Instagram gehaald, en andere wel.

Zijn er veel foto's van jouw profiel verwijderd?
Niet van mijn project, maar wel van mijn persoonlijke profiel. Dat was ook een beetje de aanleiding van het project. Ik heb twee Instagramaccounts - mijn eigen, en mijn tepelaccount. Op mijn persoonlijke account had ik ooit een foto gepost van een bekende Chinese fotograaf, van mannen die op elkaar gestapeld liggen. Op die foto zag je een beetje balzak en hij werd verwijderd door Instagram. Dat zette me aan het denken. Billen mogen wel - Kim Kardashian heeft bijvoorbeeld haar billen bloot op Instagram - maar billen met een beetje balzak mogen niet. Toen begon ik me af te vragen wat er wel en niet mag, en ik vond de tepel het perfecte lichaamsdeel om daar mee verder te gaan. Ik vind de grenzen van censuur op het internet interessant. Je kan niet echt bepalen wat oké is, of wat een pornografische foto is.

Waar vind jij dat die grenzen van internetcensuur zouden moeten liggen?
Ik vind het echt lastig, want ik zou niet zeggen dat ik helemaal tegen censuur ben. Toch is het nu wel erg scheef. Het is bijvoorbeeld zo dat als je een stipje op het middelste puntje van de tepel zet, en de aureool zichtbaar laat, de foto wel geplaatst mag worden. Als je dan #freethenipple opzoekt, krijg je soms foto's die naar mijn mening vrij seksueel zijn, met een minuscuul stipje op de tepel. Die foto's mogen dan dus wel. Dat vind ik het dubbele aan censuur. Bepaalde poses en gezichtsuitdrukkingen kunnen ook seksueel zijn. Er ontstaat daardoor een rare onderverdeling van het menselijk lichaam die bepaalt welk stukje wel mag en welk stukje niet.

Hoe ben je van plan verder te gaan met dit project?
Ik wil kijken wat voor effect de #freethenipple-beweging heeft gehad. En niet alleen dat, maar bijvoorbeeld ook de beweging van vrouwen die foto's laten zien waarop ze menstrueren, of vrouwen die trots zijn op hun grote lichaam. Dat voeg ik nu ook toe aan het onderzoek. Wat ook een heel interessant verschijnsel is, is dat er blijkbaar Aziatische bedrijven zijn waar mensen zitten die urenlang deze foto's moeten bekijken om te bepalen welke er wel of niet mogen blijven. Zij schijnen zelfs psychische problemen te krijgen doordat ze de gruwelijkste dingen voorbij zien komen, zoals geweld en heel heftige porno. Mensen posten nu eenmaal van alles op dat soort platformen.

Wat kunnen we verwachten van je lezing tijdens het FAF?
Sowieso veel informatie over wat de #freethenipple-beweging inhoudt, de geschiedenis daarvan, de reacties die erop zijn gekomen, en voorbeelden van andere vrouwen die in mijn ogen een beetje hetzelfde doen - die de grenzen opzoeken van wat wel en niet geaccepteerd wordt van het vrouwelijk lichaam.

Denk je dat de golf van acceptatie die nu zichtbaar is onder onze generatie iets is dat zich met name afspeelt binnen subculturen, of is het iets universeels?
Ik kom vaak in grote steden, zoals Amsterdam, Berlijn. En ook in Amerika. Daar is dit wel echt merkbaar. Maar ik vraag me ook af in hoeverre dingen een hype zijn en in hoeverre mensen er echt achter staan. Ik vind het sowieso goed dat het gebeurt, want positieve hypes kunnen niet echt een negatief effect hebben. Ik hoop dat het een beetje blijft hangen en voor verandering zorgt.

Wat hoop je dat bezoekers opsteken van de kunst en optredens op het FAF?
Ik zou het heel fijn vinden als mensen iets nieuws leren en vanuit een ander perspectief naar bepaalde kwesties gaan kijken.

Denk je dat de vrouwentepel ooit volledig zal worden geaccepteerd?
Ik denk het wel. Het is natuurlijk al geaccepteerd in bepaalde kringen. Mannentepels waren vroeger ook taboe. Dus wat dat betreft denk ik dat vrouwentepels ook normaal kunnen worden.

Het werk van Claire van der Mee zal te zien zijn tijdens het Feminist Art Fest, dat plaatsvindt van 16 tot 18 september in Amsterdam. Meer informatie vind je hier

Credits


Tekst Robin Alper
Beeld Claire van der Mee