Advertentie

de hoogtijdagen van de new yorkse graffiti-cultuur

Voordat straatkunst een wereldwijd fenomeen werd, fotografeerde Martha Cooper de pioniers uit New York die de treinstellen als hun doeken gebruikten. Veertig jaar later zijn de technicolor-foto’s van The Bronx te zien in de Steven Kasher Gallery in New...

door Emily Manning
|
24 april 2017, 1:05pm

'Dondi in his room with friends,' 1979, Copyright Martha Cooper/Courtesy Steven Kasher Gallery, New York

Als je Cheryl Dunns documentaire Everybody Street hebt gezien - een geschiedenis van de straatfotografie van New York, zoals verteld door dertien van haar meest geliefde fotografen - ben je bekend met Martha Cooper. De 74-jarige fotojournalist kreeg bekendheid door de documentatie van de graffiti-cultuur die in de laat jaren zeventig in de Bronx ontstond. Het is een plek en gemeenschap die vandaag de dag bijzonder inspirerend is: denk aan de Netflix-serie van Baz Luhrmann The Get Down, of de meest recente collectie van Marc Jacobs (de BookMarc-winkel van de ontwerper heeft onlangs een signeersessie voor Jamel Shabazz gehouden, die ook in Everybody Street te zien was). Er is dus geen beter moment voor een tentoonstelling van de meest iconische beelden van Cooper.

Shy 147 hanging from wrecked train, 1981, Copyright MarthaCooper/Courtesy Steven Kasher Gallery, New York

Een nieuwe expositie, die nu is geopend in de Steven Kasher Gallery in New York, toont dertig van Coopers meest geliefde foto's. De levendige kleurportretten die Cooper maakte van straatkunstenaars hangen naast zwart-witbeelden van het straatleven in New York. De foto's zijn oorspronkelijk gepubliceerd in een aantal boeken, zoals Street Play, en zijn allemaal erg verschillend, maar toch nauw met elkaar verbonden.

180th Street Platform, Bronx, NY, 1980, Copyright MarthaCooper/Courtesy Steven Kasher Gallery, New York

De in Baltimore geboren Cooper werkte als fotograaf voor de New York Post van 1977 tot 1980. Ze begon de kinderen vast te leggen die in de wijken die ze bezocht voor opdrachten zonder toezicht aan het spelen waren. Oude matrassen veranderden in trampolines, brandweerkranen in fonteinen en hekken in jungles. Tijdens het maken van dit werk ontmoette ze HE3, een jonge graffiti-maker die in de Bronx woonde. Hij introduceerde Cooper aan de straatkunstlegende Dondi, die haar op zijn beurt weer introduceerde aan zijn creatieve gemeenschap. 

Boy running on top of train, 1982, Copyright MarthaCooper/Courtesy Steven Kasher Gallery, New York

Cooper vergezelde de crew tijdens hun nachten op de treinwerven, waar ze het proces vastlegde van het maken van deze gigantische meesterwerken. Vaak vertelden ze haar wanneer een nieuw werk was afgerond, waarna ze vervolgens zo snel mogelijk naar de Bronx reisde en een ideale locatie zocht om het vast te leggen. Soms wachtte Cooper vijf uur lang op het dak van haar auto op de explosie van kleur die elk moment kon aankomen. 

Lady Pink on Train, 1982, Copyright MarthaCooper/Courtesy Steven Kasher Gallery, New York

Veel van Cooper's foto's laten zien wat verdwenen is. De schilderijen in de metro's zoudens soms slechts enkele dagen bestaan, of zelfs uren. Het is alweer decennia geleden dat de binnenkant van een treinstel eruit zag als het toilet van een punkbar (zelfs in 2017 hebben NYC-pendelaars een affichecampagne nodig die hen vertelt dat ze tijdens hun spitsuur niet hun vingernagels mogen knippen.) In een van de zwart-wit beelden spelen twee meisjes op een verouderde New Jersey-pier met de Twin Towers op de achtergrond.

Dondi Painting in New Lots Train Yard, 1980, Copyright MarthaCooper/Courtesy Steven Kasher Gallery, New York

Andere foto's op de expositie tonen de tijdloze momenten van New York. In een foto springt een man over een met sneeuw bedekte stoep in de Upper East Side. In een ander legde ze Coney Island vast, met - wat anders? - een hoop mensen. Coopers foto's vieren de geest van de stad. Ze zijn het bewijs van de creativiteit, de vindingrijkheid en de veerkracht van New Yorkers - zelfs onder de meest ongunstige omstandigheden.

Untitled (Young man and bird in left window and two girls in right window), Copyright MarthaCooper/Courtesy Steven Kasher Gallery, New York 

Boy drawing OWL with chalk on street, 1978, Copyright MarthaCooper/Courtesy Steven Kasher Gallery, New York 

Untitled (Coney Island), Copyright MarthaCooper/Courtesy Steven Kasher Gallery, New York 

Trade Towers seen from New Jersey, 1981, Copyright MarthaCooper/Courtesy Steven Kasher Gallery, New York

Credits


Tekst Emily Manning
Beelden van Martha Cooper, met dank aan de Steven Kasher Gallery

Tagged:
New York
cultuur
straatkunst
Martha Cooper