het vastberaden verhaal achter black lives matter

Patrisse Cullors en Janaya Khan, de activisten achter de internationale gelijkheidsbeweging Black Lives Matter, delen hun verhaal.

door Patrisse Cullors , en Janaya Khan ; foto's door Nolwen Cifuentes
|
25 september 2017, 1:53pm

Toen Black Lives Matter-grondlegger Patrisse Cullors haar toekomstige partner Janaya Khan ontmoette, was dit niet onder ideale omstandigheden. Maar zoals wel vaker het geval is, vindt de liefde uiteindelijk een weg. Samen zijn ze vastberaden de houding ten opzichte van de alledaagse behandeling van mensen van kleur te veranderen, en zo maken ze de weg vrij voor intersectionaliteit. Patrisse en Janaya delen hun verhaal met i-D.

Patrisse Cullors

In Amerika opgroeien als je arm en zwart bent is niet makkelijk. Eerst was het niet per se iets waar ik me van bewust was, het ging langs me heen. Ik herinner me dat ik een keer bij het bijstandskantoor zat te wachten, en ik me schaamde. Ik wist niet waarom ik me zo voelde, maar het leek alsof er een soort stigma op me rustte.

Op de middelbare school werden mijn ogen geopend; ik wist dat mijn familie het niet altijd even makkelijk had gehad, maar ik snapte nog niet waarom. Op Grover Cleveland High School was er een programma waar ik voor het eerst kennis maakte met schrijvers als Audre Lorde en Alice Walker. Het was de eerste keer dat ik mijn eigen identiteit zag in relatie tot een grotere, collectieve, zwarte identiteit. In 2001 werd ik lid van The Bus Riders Union (BRU), een maatschappelijke organisatie, en zag ik in dat het een systematisch probleem is.

Black Lives Matter ging in 2013 van start. Nadat George Zimmerman was vrijgesproken van de moord op Trayvon Martin, ging ik op het internet op zoek naar hoe mensen hierop reageerden. Een vriendin van me, Alicia Garza, schreef een brief waarin ze zich tot de zwarte bevolking richtte, en eindigde die met de zin "Black Lives Matter." Die drie woorden maakten een bepaalde indruk op me, en dus voegden we er een hashtag aan toe en ontwikkelden we een politiek platform.

Het eerste jaar probeerden we er vooral voor te zorgen dat mensen zich comfortabel zouden voelen bij het uitspreken van het woord 'zwart', ook zwarte mensen. Toen werd Mike Brown vermoord, en ongeveer zeshonderd van ons reisden toen naar St. Louis af, om daar een Black Lives Matter-bijeenkomst te organiseren. Dat was het begin van het Black Lives Matter Network. Sindsdien hebben we ons naar het buitenland weten te verspreiden; we hebben nu over de hele wereld meer dan veertig branches, en werken samen om een eind te maken aan racisme in zowel het binnen- als buitenland. De afgelopen vier jaar hebben we samengewerkt met meer dan honderd families die getroffen zijn door geweld en hebben we honderdduizenden dollars opgehaald voor degenen die hun geliefden hebben verloren, om dingen als een begrafenis te kunnen betalen.

We hebben wereldwijd het beleid in belangrijke regio's kunnen veranderen. Recentelijk hebben we er in Toronto voor gezorgd dat een SRR-programma stopgezet werd, wat betekent dat het gebruik van politieagenten op schoolcampussen is opgeschort. We hebben snelwegen en winkelcentra in heel Amerika stilgelegd, en campagne gevoerd om mensen in machtsposities te laten aftreden. Maar het allerbelangrijkste is dat we in elk deel van de maatschappij doorgedrongen zijn, en de manier waarop men met zwarte mensen omgaat overal aanvechten en veranderen.

Veel mensen vragen hoe ze hun steentje kunnen bijdragen. Het antwoord is een heleboel: word lid van een organisatie, sluit je ergens bij aan. Mocht je daar de tijd of capaciteit niet voor hebben, doneer dan geld. Als dat ook geen optie is, blijf dan bijleren.

Janaya Khan

Ik ben opgegroeid in Toronto. Mijn familie leefde onder de armoedegrens, geen van mijn ouders werkte, beiden zijn immigranten. Activisme hielp me het gevoel van vervreemding een naam te geven en te begrijpen waar mijn frustratie precies vandaan kwam. Het leerde me begrijpen dat mijn ervaringen als zwart persoon niet uniek waren, en dat we producten waren van een systeem dat ons in de steek gelaten had. Destijds waren er geen rolmodellen in Canada voor mensen zoals ik – activistische types zonder platform om ons bewustzijn en onze vaardigheden te ontwikkelen –, dus moesten we die rol voor elkaar zien te vervullen.

Rond de tijd dat Mike Brown in de Verenigde Staten overleed, werd net buiten Toronto Jermaine Carby, een 33-jarige zwarte man, door de politie vermoord. Toen zetten wij ook een actie op, uit solidariteit. Drieduizend mensen verzamelden zich bij het Amerikaanse consulaat. We realiseerden ons dat dit het juiste moment was, we moesten hier meer mee doen. We vroegen ons af hoe we onszelf moesten noemen. Zouden wij ook Black Lives Matter gaan heten? Of zouden we een naam kiezen die meer betrekking heeft op onze eigen ervaringen? Tenslotte heeft Canada zijn eigen geschiedenis met zwartheid.

We besloten contact te zoeken met een van de leiders van Black Lives Matter in Amerika, en dat bleek Patrisse te zijn, die in Los Angeles woont. We kwamen overeen dat er ruimte zou zijn voor onze eigen input, maar dat het misschien slim zou zijn om ons aan te sluiten bij de internationale beweging. Een jaar later ontmoetten we elkaar, bij de eerste Black Lives Matter-conventie in Detroit, en sindsdien zijn we onafscheidelijk.

Een van de vele obstakels van betrokken zijn in dit soort werk, waarbij je een wijdverspreide houding probeert te veranderen, is dat mensen je een stereotype toewijzen. Of je bent de rasexpert, of de transexpert. Je kunt niet allebei tegelijkertijd zijn. Mijn ervaringen met opgroeien en behandeld worden als vrouw hebben de manier waarop mensen tegen mij als zwart persoon aankeken juist heel erg gevormd. Sinds ik me identificeer als non-binair is dat veranderd, nu word ik vooral gemasculiniseerd. Daarom is intersectionaliteit zo belangrijk, omdat mijn genderidentiteit de manier waarop mensen mijn zwartheid zien vormt, en vice versa. Als er zich zwarte queer vrouwen, non-binaire en transseksuele mensen aan de voorhoede van de beweging bevinden, zal dit de discussie alleen maar naar een hoger niveau tillen.

Voor onze generatie is Black Lives Matter de herhaling van de zwarte strijd voor macht. Toen Standing Rock en de Women's March aan de gang waren, was Black Lives Matter daar ook bij aanwezig. Wanneer je witte supremacisten en de zogenaamde alt-right-beweging op ziet komen, en je een president hebt die geen van beiden afkeurt, gaan mensen op zoek naar leiderschap binnen de zwarte gemeenschap. Dit doen ze om een richtlijn te krijgen voor verandering, omdat wij al tegen witte suprematie vechten sinds we hier op de slavenschepen naartoe werden gebracht.

Uiteindelijk wil ik een wereld waarin er meer dan twee zwarte transvrouwen aan het woord gelaten worden in de mainstream media, een wereld met een hoog samenlevings- en verantwoordelijkheidsgevoel, en transformatieve rechtsmodellen. Ik wil een toekomst waarin mensen van kleur niet langer door de wet gehandhaafd of gebrutaliseerd worden, alleen maar omdat ze nu eenmaal bestaan. Een wereld waarin arme buurten niet lijken op gemilitariseerde gebieden. Ik wil gratis, toegankelijk onderwijs en een plek waar mijn familie niet als ongewoon gezien wordt – of dat we wel ongewoon kunnen zijn, maar dat dit geweldig gevonden wordt. Dat vind ik belangrijk.

Voor meer informatie over Black Lives Matter, klik hier.

Tagged:
Black Lives Matter
LGBTQ
Patrisse Cullors
Janaya Khan
gelijkheid