Advertentie

waarom het hoog tijd was voor kleedkamers op amsterdam fashion week

“Als een fotograaf vraagt: ‘Mag ik je fotograferen zonder topje?’ en je bent veertien jaar, is het moeilijk om te weigeren. Het is fijn dat daar nu duidelijkere afspraken over zijn."

|
sep. 6 2018, 10:10am

Fotografie: Daniel Sims via Getty Images

Advertentie

“Noem de vreemdste plek waar je je als model ooit moest omkleden,” leest de laatste post van @shitmodelmgmt, een instagramaccount dat misstanden in de modellenbranche uitlicht. Er volgen in korte tijd meer dan achthonderd reacties: “op straat in een drukke wijk van Parijs”, “naast een oorlogsmonument”, “alleen met de klant in een kamer vol spiegels”, “door vier mensen die me ‘hielpen’ terwijl ze mijn borsten aanraakten en in een andere taal met elkaar spraken”.

Het was lange tijd niet vanzelfsprekend dat modellen tijdens shows of fotoshoots een plek hadden om zich veilig om te kleden. Maar in de nasleep van #metoo komt daar nu eindelijk langzaam verandering in.

Amsterdam Fashion Week (AFW) heeft dit jaar voor het eerst een lijst opgezet met afspraken die de privacy en het welzijn van modellen moet beschermen. Op de lijst staat onder andere dat modellen recht hebben op een kleedkamer, onder de achttien niet openbaar naakt mogen zijn, en dat ze beschermd worden tegen seksuele avances en machtsmisbruik. Alle aanwezigen op AFW moeten zich aan deze checklist houden. De lijst werd opgezet in samenwerking met The Model’s Health Pledge, een online platform dat op verzoek van het Ministerie van Volksgezondheid in juli 2016 werd opgericht om het welzijn van Nederlandse modellen te waarborgen.

Advertentie

“Ik denk dat vooral jonge modellen in de industrie zich vaak ongemakkelijk voelen”, zegt Romy de Vries, die zowel in binnen- als buitenland al meer dan tien jaar als model werkt. “De casting voor een job zelf kan al heel ongemakkelijk zijn. Er wordt bijvoorbeeld een videocamera op je gericht, je moet zeggen hoe je heet en je handen en zijkanten van je gezicht laten zien. Daarna krijg je van de castingdirecteur een opdracht, zoals "doe verleidelijk" of "ga maar dansen", zonder dat er muziek op staat. Als je heel jong bent, en soms sowieso niet heel erg op je gemak bent in je eigen lichaam, kan dat best heftig zijn.”

“Vervolgens worden er foto’s van je genomen,” gaat Romy verder. “Het gebeurt weleens dat de fotograaf van de casting naast de castingfoto’s er ook nog een paar voor zijn eigen portfolio wil schieten. Dat is eigenlijk niet de bedoeling, omdat je een model moet boeken om haar te fotograferen. Maar omdat zoiets tijdens de casting gebeurt krijg je niet echt de ruimte om te weigeren. Als zo’n fotograaf dan ook nog eens vraagt: ‘Mag ik je fotograferen zonder topje?’ en je bent veertien of vijftien jaar oud, is het moeilijk om daar nee tegen te zeggen. Het is fijn dat daar nu langzamerhand duidelijkere afspraken over worden gemaakt.”

Ook op de Amsterdam Fashion Week waren er tot op heden niet altijd duidelijke afspraken over wie de modellen backstage mocht fotograferen, en waar modellen zich om konden kleden. “Fashion Week is vaak een chaotische en drukke plek, wat een vruchtbare bodem is voor t Je weet daardoor eigenlijk niet wie er allemaal rondloopt,” zegt Rolien Zonneveld, vroeger model en nu hoofdredacteur bij i-D.

Advertentie

“Ik liep mijn eerste Amsterdam Fashion Week toen ik veertien jaar was. Ook ik moest me toen in het bijzijn van iedereen omkleden. Dat dat normaal wordt bevonden is eigenlijk al bedenkelijk. Maar nu blijkt bovendien dat er in die jaren een man rondliep die stiekem foto’s van jonge meisjes maakte en daar later voor veroordeeld is. Het bleek dat hij niet eens een publicerende fotograaf was. Dat voelt in retrospectief op z'n zachts gezegd onprettig, ook al is het al zo lang geleden.”

Anekdotes als deze zijn niet moeilijk te vinden onder modellen, dat blijkt wel uit de eerste Nationale Modellen Enquête, die The Model’s Health Pledge in samenwerking met onderzoeksbureau Sardes heeft opgezet en vandaag aan staatssecretaris Blokhuis zal presenteren. 44 procent van de driehonderd geïnterviewde modellen werd in Nederland weleens gevraagd iets te doen waar ze zich niet op hun gemak bij voelden, en 31 procent heeft met machtsmisbruik te maken gehad.

“Toch is het moeilijk de mythe te breken dat modellenwerk glamoureus is en dat de mensen met wie je werkt allemaal creatieve genieën zijn – dat jouw lichaam voor hen een blank canvas zou moeten zijn,” zegt Rolien. “Mensen zeggen toch gauw: ‘Wat zeur je nou, je bent toch model? Je kiest hier toch zelf voor?’”

Advertentie

“Maar uiteindelijk is modellenwerk ook gewoon werk. Modellen hebben recht op goede en eerlijke werkomstandigheden, net zoals dat voor andere beroepen geldt,” vervolgt ze. “Pas als je een tijdje uit het veld bent, merk je hoe je blik op normale werkomstandigheden vertroebeld is, en hoe vaak en ongemerkt je eigen grenzen opgerekt zijn. Zo heb ik wel eens een-op-een met een Japanse scout in een hotelkamer gestaan die mijn maten wilde meten. Hij vroeg me om me daar voor zijn neus uit te kleden, wat je dan ook volgzaam doet, want dat is de afspraak – toch? Op zo'n moment denk je dat het gewoon werk is, terwijl je eigenlijk vrij kwetsbaar met een totale vreemde halfnaakt in een hotelkamer staat. Pas nu ik een stuk ouder ben zie ik pas dat dat eigenlijk niet door de beugel kan, want wie garandeert op zo'n moment mijn veiligheid?

Als iemand zich op Amsterdam Fashion Week niet aan de checklist houdt, dan heeft dat geen wettelijke consequenties. Desondanks is het wel een belangrijk startpunt voor positieve veranderingen in een industrie waar reputatie en imago extreem belangrijk zijn. “We willen niet dat de verandering berust op vingerwijzen en zwarte lijsten,” zegt Marvy Rieder, vroeger model en nu medeoprichter van The Model’s Health Pledge. “We willen dat het vanuit de industrie zelf komt. Dat de modellenbureaus, fotografen en modellen er allemaal achter staan.”

Milou Sluis, die tien jaar als model heeft gewerkt en inmiddels psychologie studeert, biedt zich aan om jonge modellen die bij Ulla Models getekend zijn onafhankelijk te begeleiden. Zo helpt ze de nieuwkomers in het vak met het aangeven van hun grenzen en het zoeken naar hun eigen weg. “Agenten zijn uiteindelijk de tussenpersonen tussen het model en de klant”, zegt Romy. “Dus het is hard nodig om mensen te hebben die alleen de belangen van het model zelf vertegenwoordigen.”

“The Model’s Health Pledge is een mooi initiatief”, zegt Romy. “Maar er zou nog veel meer met modellen zelf kunnen worden gepraat. Niet één keer, of alleen als er misstanden zijn, maar op constante basis.”

more from i-D