Advertentie

zo zorg je ervoor dat instagram niet je vakantie overheerst

De constante druk om foto’s te nemen, jezelf non-stop vergelijken met anderen, de angst dat je iets mist – Instagram kan je vakantieplezier behoorlijk vergallen. Deze tips helpen je de social media-stress los te laten.

|
jul. 2 2018, 9:02am
Advertentie

De 21-jarige Eva Rose is inmiddels al drie keer met haar vriendinnen op vakantie geweest. En hoewel dat als een uitstekende manier klinkt om je zomer door te brengen, lukte het Eva geen enkele keer om tijdens die vakanties tot rust te komen. Het feit dat er altijd een camera op de loer lag, waarna de foto’s binnen een minuut op social media zouden staan, gaf haar een slecht gevoel over haar lichaam – een schuldgevoel, zelfs.

“Voor onze eerste vakantie gingen we naar Turkije. Ik was 16, en paste maar net in maat 44,” vertelt de student uit Birmingham. “Ik zorgde ervoor dat ik me achter mijn vriendinnen kon verschuilen als we op de foto gingen, zodat mijn lichaam voor een groot deel uit beeld bleef. Ik kon geen hemdjes aan naar het strand, en had altijd een verschrikkelijke omslagdoek om, omdat ik wist dat er foto’s genomen zouden worden. Als ik nu naar de foto’s van die vakantie kijk, denk ik niet: oh, wat was dat een leuke vakantie. Ik denk er vooral aan hoe ongemakkelijk ik me voelde.”

Wie opgroeit in dezelfde generatie als Eva, weet dat social media altijd een “gigantische rol” spelen tijdens vakanties. Ze herinnert zich nog goed hoe het nemen van een Instagram-foto soms de enige motivator was om naar bepaalde plek te gaan. En een avondje uit werd standaard ingeluid met een fotoshoot van 20 minuten, waarna iedereen zwijgend op bed lag om de foto’s te bewerken.

Advertentie

Een paar uur nadat ik haar spreek in Londen, vertrekt Eva Rose naar Amsterdam. Ze weet nu al dat het een fantastische trip gaat worden. Niet alleen omdat ze inmiddels maat 40 heeft en zich zelfverzekerder voelt over haar lichaam, maar vooral omdat ze nu door het leven gaat als iemand zonder social media. “Ik voel me zoveel gelukkiger sinds ik Instagram, Facebook en Snapchat heb verwijderd,” zegt ze. “In plaats van de hele dag selfies te nemen, lees ik nu een boek of neem ik foto’s die het moment vastleggen. Ik heb niet langer de behoefte om bevestiging te zoeken op social media.”

Schrijver Susan Sontag besprak een soortgelijk fenomeen al meer dan 40 jaar geleden, toen ze kritiek leverde op de foto-obsessie van toeristen. Deze verslaving aan het continu vastleggen had volgens haar te maken met het “bevestigen van de realiteit en het versterken van de ervaring door middel van foto’s”. Maar had ze zich ooit kunnen voorstellen wat het effect van social media op de gezondheid van deze fotojunkies zouden zijn? Had iemand verwacht dat Instagram zou uitgroeien tot het meest ongezonde platform voor de geestelijke gezondheid van jongeren?

Slaapgebrek, een laag zelfbeeld, de angst om dingen te missen, angststoornissen en depressie zijn slechts een greep uit de problematische symptomen van social media-gebruik, zo zegt dr. Phil Lurie, een klinisch psycholoog die voor de Britse Child and Adolescent Mental Health Services (CAMHS) werkte. Dit problematische gebruik heeft volgens Lurie te maken met een constante behoefte aan bevestiging, waardoor je uiteindelijk ongezond vaak posts checkt. Het versterkt bovendien het idee dat je het alleen maar naar je zin kunt hebben als andere mensen ook denken dat je het naar je zin hebt. “Je kunt niet van het moment genieten als je de hele tijd het gevoel hebt dat anderen moeten zien hoe leuk je het hebt.”

Advertentie

De 24-jarige Hannah, uit Londen, heeft net als Eva Rose een stapje terug genomen van social media. Ook zij kreeg steeds meer het gevoel dat haar ervaringen niets betekenden als ze niet online werden bevestigd. Nu beseft ze pas dat het veel belangrijker is om in het echt van het moment te genieten. “Als mijn vrienden niet op mijn vakantiefoto’s reageerden of ze liketen, had ik het gevoel dat het geen authentieke ervaring was,” vertelt ze. “Ik deel nog steeds wel dingen, maar niet zo vaak meer. Veel van de foto’s die ik neem hou ik gewoon voor mezelf.”

Volgens Lurie kunnen we echter niet van alle mensen verwachten dat ze social media afzweren. Het delen van foto’s is nu eenmaal een vast onderdeel geworden van onze ervaringen. “We moeten ons erbij neerleggen dat jongeren hun telefoon altijd bij zich hebben en willen weten wat er speelt,” legt hij uit.

Katerina Georgiou, een geregistreerd consulent, is het hiermee eens. Zowel Georgiou als Lurie geven daarom aan dat we beter wat kleine dingetjes kunnen veranderen aan onze online levens, om ervoor te zorgen dat onze zomervakanties er niet meer door worden verpest.

Hier zijn een aantal tips om aan de druk van social media te ontsnappen en het meeste uit je vrije tijd te halen.

Nemen social media je leven over?
Het is natuurlijk prima om dingen vast te leggen. Maar zodra het een obsessie wordt, beïnvloedt het je slaappatroon en zelfbeeld, en kan het depressie en angstproblemen veroorzaken. Als je merkt dat dit voor jou het geval is, is het tijd om vraagtekens te zetten bij je relatie met social media. Misschien zien jullie elkaar iets vaker dan goed voor je is.

Georgiou stelt in zo’n geval voor om rustig te beginnen, en iedere dag alles een uur lang uit te zetten. Je kunt je telefoon natuurlijk ook gewoon een dagje in je hotelkamer laten liggen. Zo ontdek je snel genoeg dat je Instagram helemaal niet zo hard nodig hebt als je denkt.

Advertentie

“Waarschijnlijk zie je al voor je dat niemand je nog ziet staan als je een tijdje niks deelt,” zegt Lurie. “Maar probeer je eens voor te stellen wat de andere mogelijkheid is: namelijk dat het helemaal niet uitmaakt als je even niks post. Denk daar eens over na, en bedenk dan hoe je je socialmediagebruik kunt veranderen.”

Is social media belangrijker dan het echte leven?
Je hebt maandenlang gespaard voor die ene vakantie, en nu lig je dan eindelijk op het parelwitte strand. Maar in plaats van de zon op je huid en het zand tussen je tenen te voelen, zit je aan je telefoon gekluisterd. Je hoort de golven niet zachtjes breken, want het enige wat door je hoofd gaat is de vraag hoeveel likes je bikiniselfie al heeft. “We genieten niet van het moment, omdat we ons alleen maar druk maken om het vastleggen ervan,” zegt Lurie.

Mindfulness kan je helpen om meer in het nu te leven, waardoor ervaringen een stuk diepgaander worden. “Hier bestaat een goede oefening voor,” zegt Lurie. “Probeer vijf dingen op te noemen die je kunt zien, vier die je kunt voelen, drie die je kunt horen, twee die je kunt ruiken en eentje die je kunt proeven.”

Ben je bang dat je iets mist als je foto’s van je vrienden in Nederland ziet?
Als je ziet dat andere mensen het ergens naar hun zin hebben, vraag je je al snel af waarom je het zelf niet zo leuk hebt als zij. Volgens Lurie zorgt deze angst om iets te missen ervoor dat je niet van je eigen fantastische ervaringen kunt genieten. Je hebt namelijk constant het gevoel dat je liever ergens anders had willen zijn.

Advertentie

Lurie vertelt dat je dit gevoel los kunt laten door in te zien dat er een leven buiten dat “gelukkige toneelstukje” bestaat. Besef dat de foto’s op social media alleen maar hoogtepunten laten zien, overladen met filters. De kans is groot dat het geen goede afspiegeling is van de realiteit. “Niemand laat de andere, minder spannende 90 procent van hun leven zien,” legt hij uit.

Vergelijk je jezelf met foto’s van anderen?
Zodra Eva Rose foto’s van anderen op Instagram zag, begon ze zich slecht te voelen over haar eigen uiterlijk. Het gaf haar zelfs het gevoel dat ze niet goed genoeg was om de kleding te dragen die haar vriendinnen droegen. Lurie waarschuwt daarom dat de fixatie op de foto’s van anderen uiteindelijk je eigen zelfbeeld omlaag zal halen.

Besef je opnieuw dat die foto’s niet meer zijn dan een gelukkig toneelstukje. Zo kun je er met een andere, meer realistische blik naar kijken. Het normaliseren van je gevoelens kan ook helpen. Je bent namelijk niet de enige die hier last van heeft. “Iedereen heeft het soms moeilijk, hoe mooi iemands leven er van buitenaf ook uitziet,” zegt Georgiou.

Een ander advies van Lurie is om accounts te ontvolgen die een negatief effect op je humeur hebben. “Als je jaloers bent op iemands foto’s, kan je er het best gewoon niet naar kijken. Of probeer erachter te komen waar die jaloezie precies vandaan komt.”

Word je online gepest?
Een van de vervelendste keerzijden van social media is dat je vrijwel niet aan negativiteit van anderen kunt ontsnappen. Vroeger werd je bijvoorbeeld alleen op school gepest, maar nu kunnen mensen het ook op je gemunt hebben als je aan de andere kant van de wereld zit.

Advertentie

“Als iemand gemeen tegen je is, hoef je dat niet alleen op te lossen,” zegt Lurie. “Vertel het aan iemand die je vertrouwt en stel het platform waarop je wordt gepest op de hoogte. Je hoeft hier niet alleen mee te dealen. Het komt vaak voor, maar het zou niet geaccepteerd mogen worden.”

Wordt alles je soms te veel?
Waar je je ook bevindt en hoe hard je het ook probeert, soms weten social media je hele dag in een keer te ruïneren. Overweeg het eens om hulp te zoeken als het je even te veel wordt, zegt Georgiou. Als therapie een te grote stap is, kan je altijd contact opnemen met hulplijnen zoals Sensoor en Hulplijnonline.nl.

more from i-D